Regelgeving • 8 min lezen

Leveranciers vragen tot 800 euro voor energiedelen: Kamer wil een maximum. Wat doe je met je thuisbatterij?

In het kort: Vereniging Eigen Huis kreeg begin oktober de eerste meldingen van energieleveranciers die in hun voorwaarden tot meer dan 800 euro per persoon rekenen voor het verwerken van energiedelen. In het schriftelijke verslag over de wet die energiedelen tussen verschillende leveranciers moet regelen, vraagt PRO de regering een maximumvergoeding te overwegen. De netbeheerders waarschuwen dat energiedelen met vrije leverancierskeuze de nieuwe nettarieven van 2029 kan vertragen. Voor wie nu over een thuisbatterij nadenkt, is energiedelen daarom geen reden om te wachten: de regels, de kosten en de startdatum liggen nog open.

Wat er de afgelopen weken is gebeurd

Sinds 1 januari 2026 mogen huishoudens die stroom terugleveren die stroom met anderen delen. In de praktijk werkt dat alleen als koper en verkoper dezelfde leverancier hebben en die leverancier het aanbiedt. Volgens Solar & Storage Magazine bood eind augustus nog geen enkele leverancier het daadwerkelijk aan. Een nieuw wetsvoorstel, de Implementatiewet EMD-pakket, moet leveranciers verplichten mee te werken en delen mogelijk maken tussen klanten van verschillende leveranciers.

Op 29 september startte de Europese Commissie een inbreukprocedure tegen Nederland en 17 andere lidstaten. Ze hebben richtlijn 2024/1711 niet of niet volledig op tijd omgezet. Die richtlijn regelt onder meer het recht op energiedelen met buren of andere partijen en een ruimere vrije leverancierskeuze. Nederland heeft twee maanden om te reageren. Daarna kan de Commissie een met redenen omkleed advies sturen en uiteindelijk naar het Hof van Justitie stappen.

Op 1 oktober meldde Vereniging Eigen Huis dat leveranciers in hun algemene voorwaarden tot meer dan 800 euro per persoon rekenen voor de administratieve verwerking van energiedelen. Namen van leveranciers en de vraag of het om een eenmalig of jaarlijks bedrag gaat, staan niet in het bericht. Op 7 oktober volgde het schriftelijke verslag van de Tweede Kamercommissie voor Klimaat en Groene Groei, met vragen van D66, VVD, PRO, CDA, BBB, SGP, ChristenUnie en JA21. Op 9 oktober kwamen de netbeheerders met een waarschuwing over de planning.

De drie bezwaren van Eigen Huis

Het eerste bezwaar is de vaste verdeelsleutel. Minister Van Veldhoven koos in juli voor een vast percentage dat vooraf wordt afgesproken, met een verdeling per kwartier. De ontvanger krijgt dan een vast deel van wat de verkoper invoedt, ook als hij op dat moment minder verbruikt. Dat overschot gaat terug naar de leverancier, die er minder voor vergoedt dan de ontvanger aan de verkoper betaalde. Volgens jurist Jurgen Jansen van Eigen Huis kan de deelnemer daardoor geld verliezen. Leveranciers mogen een dynamische sleutel aanbieden die het actuele verbruik volgt, maar zijn daartoe niet verplicht.

Het tweede bezwaar is de energiebelasting. Stroom die je zelf opwekt en zelf gebruikt, is vrijgesteld. Stroom die je met buren of familie deelt, is volgens het wetsvoorstel wel belast voor de ontvanger. Eigen Huis wil dat gedeelde stroom net zo wordt behandeld als eigen verbruik.

Het derde bezwaar zijn de kosten. Eigen Huis vindt dat leveranciers alleen redelijke kosten mogen doorrekenen die direct volgen uit de keuze om te delen. In een peiling van deze maand onder 837 leden met zonnepanelen zei 87 procent alleen te willen delen als er zekerheid is over financieel voordeel. In juli overwoog nog 88 procent van 1.202 ondervraagde leden om stroom aan vrienden of bekenden te verkopen, mits dat praktisch kan.

Wat de Kamer wil weten

Het gaat nog niet om een motie of een debat, maar om schriftelijke vragen waar de regering eerst op moet antwoorden. Daarna volgt de plenaire behandeling. PRO vraagt of een vergoeding die waarschijnlijk hoger is dan het voordeel van delen past bij de eis dat kosten transparant en redelijk zijn. De fractie wil dat alleen aantoonbare, extra en efficiënte kosten worden doorberekend en vraagt de regering een maximumvergoeding te overwegen als leveranciers delen met hun prijzen feitelijk onmogelijk maken.

De ChristenUnie haalt een analyse van de ACM aan. Daarin komen de meerkosten van energiedelen in België uit op 75 tot 150 euro per jaar, terwijl een gemiddeld huishouden er volgens een rekenvoorbeeld van de toezichthouder 80 tot 160 euro per jaar mee kan winnen. Kosten en opbrengst liggen dus dicht bij elkaar. BBB vraagt hoe wordt voorkomen dat de kosten hoger worden dan het voordeel, de VVD wil geen moeilijk controleerbare algemene toeslagen en CDA en D66 willen niet dat huishoudens die zelf niet delen meebetalen.

Over de verdeelsleutel zijn de fracties het niet eens. PRO vindt de vaste sleutel minder aantrekkelijk voor huishoudens zonder eigen opwek en vraagt of de wet kan vastleggen dat een ontvanger nooit meer stroom krijgt dan hij afneemt. Het CDA heeft juist een voorkeur voor een vaste sleutel, omdat die voorspelbaarder is en minder uitvoerings- en onbalanskosten geeft.

Waarom het nog jaren kan duren

De netbeheerders schreven op 9 oktober dat energiedelen met vrije leverancierskeuze dezelfde schaarse capaciteit in systemen en data nodig heeft als de tijdsafhankelijke nettarieven. Zij gaan ervan uit dat die tarieven voorrang krijgen. Wil de minister energiedelen eerder invoeren, dan moeten de nieuwe nettarieven volgens hen worden uitgesteld. De ACM houdt vast aan 1 januari 2029 als startdatum voor die tarieven en verwacht dat alle partijen zich tot het uiterste inspannen om dat te halen.

Ook PRO gaat er in het verslag van uit dat energiedelen tussen verschillende leveranciers pas na de nieuwe nettarieven volgt en vraagt de regering dat te bevestigen. Voor de sectorafspraken in het Marktfaciliteringsforum geldt 1 november 2027 als uiterste datum. Wat de nieuwe nettarieven voor een batterij betekenen, staat in ons stuk over tijdsafhankelijke nettarieven vanaf 2029.

De volgorde is daarmee ongunstig voor wie wil delen. Salderen stopt op 1 januari 2027. Vanaf dan krijg je volgens de Rijksoverheid voor teruggeleverde stroom een vergoeding die tot 2030 minimaal de helft van het kale leveringstarief moet zijn, en mag de leverancier alleen terugleverkosten rekenen voor kosten die hij echt maakt. Energiedelen met iemand bij een andere leverancier komt in de meest waarschijnlijke planning pas twee jaar of meer daarna.

Delen of opslaan: een rekenvoorbeeld

Een rekenvoorbeeld met eigen aannames, bedoeld voor de orde van grootte. Neem een huishouden dat na 2027 jaarlijks 2.500 kWh zonnestroom teruglevert. We nemen een netto terugleververgoeding van 4 cent per kWh aan. Stel dat de buurman 12 cent per kWh betaalt voor 1.000 kWh gedeelde stroom. De verkoper krijgt dan 120 euro in plaats van 40 euro, een verschil van 80 euro per jaar. Dat ligt binnen de bandbreedte van 80 tot 160 euro uit het ACM-voorbeeld. Een eenmalige vergoeding van 800 euro kost bij dit voordeel tien jaar om terug te verdienen. Gaat het om een jaarlijks bedrag, dan is delen in dit voorbeeld simpelweg verliesgevend.

Zet daar een thuisbatterij van 5 kWh tegenover. We nemen aan dat die dezelfde 1.000 kWh per jaar opvangt, dat bij laden en ontladen 10 procent verloren gaat en dat stroom uit het net 30 cent per kWh kost inclusief belastingen. De batterij voorkomt dan 900 x 0,30 = 270 euro aan ingekochte stroom en je mist 1.000 x 0,04 = 40 euro aan vergoeding. Netto blijft er ongeveer 230 euro per jaar over. Dat is meer dan delen in dit voorbeeld oplevert, omdat je met opslaan de volle prijs inclusief energiebelasting uitspaart. Bij delen betaalt de ontvanger volgens het wetsvoorstel over die stroom gewoon energiebelasting.

Daar staat de aanschaf tegenover. Bij een aangenomen prijs van 3.500 euro voor een geïnstalleerde batterij duurt het in dit voorbeeld ruim 15 jaar voor hij is terugverdiend. Delen kost geen hardware, maar levert ook minder op en is voorlopig niet beschikbaar tussen verschillende leveranciers. Wil je je eigen cijfers invullen, gebruik dan de rekentool voor de terugverdientijd.

Kun je straks allebei?

In principe wel, maar ze concurreren om dezelfde stroom. Bij een vaste verdeelsleutel krijgt de ontvanger een percentage van wat jij invoedt. Laadt je batterij eerst je eigen overschot op, dan voed je minder in en valt er minder te delen. Dat is onze eigen redenering op basis van hoe de vaste sleutel werkt; hoe leveranciers het technisch afrekenen, is nog niet bekend. In de zomer, als de batterij vaak al rond het middaguur vol is, blijft er waarschijnlijk wel genoeg over om te delen.

Voor een huishouden dat met een buurman een batterij wil delen, bestaan andere vormen, zoals een buurtbatterij via een energiegemeenschap. De afwegingen daarvan staan in buurtbatterij of eigen thuisbatterij. Wat energiedelen in de huidige vorm sinds januari oplevert naast een batterij, lees je in energiedelen en een thuisbatterij.

Wat je nu kunt doen

Reken voor je batterijbeslissing niet op energiedelen. De kosten zijn onbekend, de verdeelsleutel staat nog ter discussie en de startdatum voor delen tussen leveranciers ligt waarschijnlijk na 2029. Een batterij beoordeel je dus op wat hij zonder delen oplevert.

  1. Zoek je teruglevering op. Op je jaarafrekening staat hoeveel kWh je terugleverde; onder zo'n 1.500 kWh valt voor een batterij weinig op te vangen.
  2. Lees de voorwaarden. Biedt je leverancier energiedelen aan, zoek dan naar administratie- of deelkosten en of die eenmalig of jaarlijks zijn.
  3. Vraag naar de verdeelsleutel. Een dynamische sleutel die het verbruik van de ontvanger volgt, voorkomt dat overschot tegen een lage vergoeding terugvloeit.
  4. Volg het wetsvoorstel. Na de antwoorden van de regering volgt de plenaire behandeling; daar kan een maximumvergoeding alsnog in de wet komen.

Een simpele beslisregel: lever je veel terug en gebruik je 's avonds veel stroom, dan is een batterij nu de route met de meest voorspelbare opbrengst. Lever je weinig terug of heb je een buurman die overdag veel stroom gebruikt, wacht dan rustig af wat de Kamer met de kosten doet. Energiedelen kan dan later een goedkope aanvulling worden, maar alleen als de vergoeding onder het voordeel blijft.

Veelgestelde vragen

Hoeveel kost energiedelen bij een energieleverancier?

Vereniging Eigen Huis kreeg begin oktober 2026 meldingen van leveranciers die in hun voorwaarden tot meer dan 800 euro per persoon rekenen voor de administratieve verwerking. Of dat eenmalig of jaarlijks is, staat niet in het bericht. Een ACM-analyse van België komt uit op 75 tot 150 euro meerkosten per jaar.

Komt er een maximumvergoeding voor energiedelen?

Dat is nog niet besloten. In het schriftelijke verslag over de Implementatiewet EMD-pakket vraagt PRO de regering een maximumvergoeding te overwegen als leveranciers delen met hun prijzen onmogelijk maken. De regering moet nog antwoorden, daarna volgt de plenaire behandeling.

Wanneer kun je stroom delen met iemand bij een andere leverancier?

Er is nog geen datum. De netbeheerders verwachten dat de tijdsafhankelijke nettarieven van 1 januari 2029 voorrang krijgen, en PRO gaat ervan uit dat energiedelen tussen leveranciers daarna volgt. Nu kan het alleen bij dezelfde leverancier, als die het aanbiedt.

Is een thuisbatterij voordeliger dan energiedelen?

In ons rekenvoorbeeld met eigen aannames levert een batterij die 1.000 kWh opvangt ongeveer 230 euro per jaar op, tegen ongeveer 80 euro voor het delen van dezelfde stroom. Daar staat een aanschafprijs van duizenden euro's tegenover, terwijl delen geen hardware vraagt.

Betaal je energiebelasting over gedeelde stroom?

Volgens het wetsvoorstel wel, voor de ontvanger. Stroom die je zelf opwekt en zelf gebruikt, blijft vrijgesteld. Eigen Huis wil dat gedeelde stroom hetzelfde wordt behandeld als eigen verbruik.

Bronnen en controle

Controletoelichting: Het rekenvoorbeeld gebruikt aangenomen waarden: 1.000 kWh gedeelde of opgeslagen stroom, 12 cent per kWh deelprijs, 4 cent per kWh netto terugleververgoeding, 30 cent per kWh stroomprijs, 10 procent batterijverlies en 3.500 euro aanschafprijs. Of de 800 euro eenmalig of jaarlijks is, meldt de bron niet; we rekenen daarom beide varianten. De redenering dat een batterij met een vaste verdeelsleutel de te delen stroom verkleint, is van ons. De grens van 1.500 kWh teruglevering is een vuistregel van ons.

Past een thuisbatterij bij jou?

Doe de gratis scan in 2 minuten en ontvang advies op basis van je verbruik en opwek.

Start de gratis scan Direct offertes vergelijken