Rekentool Bijgewerkt op

Thuisbatterij capaciteit berekenen: hoeveel kWh past bij jou?

In het kort

Met deze tool bereken je de capaciteit van een thuisbatterij uit je jaarverbruik, je zonnepanelen en het deel van je verbruik dat 's avonds en 's nachts valt. Een gemiddeld huishouden met 3.500 kWh verbruik en 4.000 kWh opwek komt uit op ongeveer 6,4 kWh, met een bandbreedte van 5 tot 7,5 kWh. Voor de meeste huishoudens ligt het advies tussen 5 en 10 kWh, en meestal bepaalt het avondverbruik de grens.

Standaardwaarden en bronnen van deze rekentool
  • Aandeel verbruik in avond en nacht: 0.6 aandeel van het jaarverbruik (bron: Consumentenbond, https://www.consumentenbond.nl/zonnepanelen/thuisbatterij)
  • Direct eigen verbruik zonder batterij: 0.3 aandeel van de opwek (bron: Milieu Centraal, https://www.milieucentraal.nl/energie-besparen/zonnepanelen/thuisbatterij-zonne-energie-opslaan/)
  • Bruikbare diepte (DoD): 0.9 aandeel (bron: Consumentenbond, https://www.consumentenbond.nl/zonnepanelen/thuisbatterij; NKON Marstek Venus-E, https://www.nkon.nl/en/marstek-venus-e-51-2v-5-12kwh-thuisbatterij-v3-0-ct003-energiemeter.html)
  • Dagen waarover het zonne-overschot valt: 180 dagen (bron: Aanname: april tot en met september)
Avond- en nachtverbruik
60% van het jaarverbruik (instelbaar)
Direct eigen verbruik zonnestroom
30%
Dagen met zonne-overschot
180 per jaar
Bruikbare diepte
90% van de opgegeven kWh
Vuistregel Consumentenbond
60 tot 80% van je dagverbruik
Advies voor de meeste huishoudens
5 tot 10 kWh

Zo rekent deze tool

Een thuisbatterij die op zonnestroom draait, kan nooit meer opleveren dan het kleinste van twee getallen: wat je overdag overhoudt en wat je 's avonds en 's nachts weer gebruikt. De tool rekent beide uit per dag en neemt het laagste. Daarna corrigeert hij voor het deel van de batterij dat je niet mag leegtrekken.

Het avond- en nachtverbruik is je jaarverbruik maal het aandeel dat buiten de zonuren valt, gedeeld door 365. Standaard staat dat aandeel op 60 procent. Die waarde sluit aan bij de vuistregel van de Consumentenbond: neem 60 tot 80 procent van je gemiddelde dagverbruik als richtlijn voor de batterijcapaciteit. Werk je overdag buitenshuis en kook je elektrisch, kies dan eerder 70 procent. Ben je overdag thuis, dan ligt het lager.

Het zomeroverschot is je opwek maal het deel dat je niet direct zelf gebruikt. Milieu Centraal noemt gemiddeld 30 procent direct eigen verbruik, dus 70 procent overschot. De tool verdeelt dat overschot over 180 dagen, ongeveer april tot en met september. In die maanden levert de zon het grootste deel van de jaaropbrengst.

Het laagste van die twee getallen deel je door de bruikbare diepte van de batterij. De Consumentenbond schrijft dat je van de opgegeven kWh meestal 85 tot 90 procent echt kunt gebruiken als de fabrikant de bruikbare capaciteit noemt. Marstek geeft voor de Venus-E 6.000 laadcycli bij 90 procent ontlaaddiepte op. De tool rekent met 90 procent. De bandbreedte is het advies min en plus 20 procent, afgerond op halve kWh.

Andere doelen dan zelfverbruik

Kies je voor handel op dynamische prijzen, dan rekent de tool met minstens 60 procent van je dagverbruik. Zo kan de batterij ook in de winter een flink deel van het avondverbruik naar goedkope uren schuiven. Kies je voor noodstroom, dan is het minimum 5 kWh. Voor noodstroom telt het vermogen van de omvormer vaak zwaarder dan de capaciteit; dat reken je uit met de noodstroomcalculator. Zonder zonnepanelen geeft de tool een kleiner advies, omdat er dan geen gratis overschot is om op te slaan.

Rekenvoorbeeld: drie huishoudens

SituatieAvond en nacht per dagZomeroverschot per dagAdviesBandbreedte
2.500 kWh verbruik, 10 panelen (3.800 kWh)4,1 kWh14,8 kWh4,6 kWh3,5 tot 5,5 kWh
3.500 kWh verbruik, 4.000 kWh opwek5,8 kWh15,6 kWh6,4 kWh5 tot 7,5 kWh
6.000 kWh verbruik (warmtepomp), 6.000 kWh opwek, 65% avond10,7 kWh23,3 kWh11,9 kWh9,5 tot 14 kWh

Neem het middelste huishouden. Het verbruikt 3.500 kWh per jaar, waarvan 60 procent buiten de zonuren: 3.500 × 0,6 / 365 = 5,8 kWh per dag. Van 4.000 kWh opwek blijft 2.800 kWh over, verdeeld over 180 dagen is dat 15,6 kWh per dag. Het avondverbruik is dus de grens. Gedeeld door 90 procent bruikbare diepte komt het advies op 6,4 kWh.

De twee vuistregels van de Consumentenbond geven een vergelijkbaar beeld. Het dagverbruik is 9,6 kWh, en 60 tot 80 procent daarvan is 5,8 tot 7,7 kWh. Volgens de tweede regel vermenigvuldig je het vermogen van je panelen in kWp met 1 à 1,5. Bij een opwek van 4.000 kWh hoort ongeveer 4,4 kWp, en dat geeft 4,4 tot 6,7 kWh. Het VEH-onderzoek kwam tot dezelfde conclusie: voor de meeste huishoudens is 5 tot 10 kWh genoeg, afhankelijk van het avond- en nachtverbruik.

Bij het huishouden met de warmtepomp ligt het advies veel hoger. Let op: dat avondverbruik valt vooral in de winter, wanneer de zon de batterij nauwelijks laadt. Een batterij van 12 kWh staat daar in december vaak half leeg, tenzij een dynamisch contract hem 's nachts goedkoop vult.

Hoe lees ik de uitkomst?

Het advies is de capaciteit waarbij de batterij op een gewone zomerdag vol raakt en 's avonds ook weer leeg gaat. Dat is het punt waarop elke extra kWh het minst oplevert. Een batterij die kleiner is, laat zonnestroom liggen. Een batterij die groter is, betaal je wel, maar gebruik je alleen op dagen met een uitzonderlijk hoog verbruik.

Kijk ook naar de regel onder het advies. Staat daar dat je avondverbruik de grens is, dan helpt een grotere batterij alleen als je ook op uurprijzen gaat handelen. Staat daar dat je zomeroverschot de grens is, dan raakt een grotere batterij in de zomer niet vol en is meer panelen leggen de enige manier om meer op te slaan.

Fabrikanten verkopen in vaste stappen. HomeWizard levert modules van 2,7 kWh, Marstek van 5,12 kWh en Zonneplan 10, 20 of 35 kWh. Kies de stap die binnen je bandbreedte valt. Valt geen enkele stap erbinnen, neem dan de kleinere: het verschil in aanschafprijs is meestal groter dan het verschil in opbrengst.

Wanneer klopt het advies niet?

De tool gaat uit van een gemiddeld jaar. In de lente en herfst is het overschot per dag kleiner dan het zomergemiddelde, dus de batterij raakt dan minder vaak vol. Met de verbruikspatroonanalyse zie je per maand of je opwek je avondverbruik overstijgt.

Een elektrische auto die 's avonds laadt, breekt de rekensom. Thuisladen vraagt al snel 10 kWh of meer per sessie en dat haalt elke thuisbatterij leeg. Laad de auto liever overdag op zonnestroom of 's nachts op een goedkoop uur en reken hem niet mee in het avondverbruik. Hetzelfde geldt voor een warmtepomp met een hoog winterverbruik.

Het vermogen staat los van de capaciteit. Een batterij van 10 kWh met 800 watt ontlaadvermogen kan in een avond van vier uur maar 3,2 kWh leveren. Kijk dus ook naar het vermogen; het verschil staat uitgelegd in opslagcapaciteit en vermogen. Meer achtergrond bij de capaciteitskeuze vind je in hoeveel kWh thuisbatterij heb ik nodig?

Wat is de volgende stap?

Meet je avondverbruik in plaats van het te schatten. Milieu Centraal raadt aan dat met een P1-meter te doen: de batterij moet je avond- en nachtverbruik kunnen dekken. Na een paar weken zie je per uur wat je huis gebruikt en vul je het echte aandeel in.

Met de capaciteit op zak kun je de opbrengst uitrekenen in de terugverdientijdcalculator. Vraag daarna offertes aan voor precies die capaciteit, zodat ze onderling vergelijkbaar zijn.

Veelgestelde vragen

Hoeveel kWh thuisbatterij heb ik nodig?

Voor de meeste huishoudens is 5 tot 10 kWh genoeg, concludeerden Vereniging Eigen Huis en CE Delft. Neem als vuistregel 60 tot 80 procent van je gemiddelde dagverbruik, of vermenigvuldig het vermogen van je panelen in kWp met 1 à 1,5.

Is een grotere thuisbatterij altijd beter?

Nee. Boven je avond- en nachtverbruik raakt de batterij 's avonds niet leeg, en boven je zomeroverschot raakt hij overdag niet vol. Die extra kWh betaal je wel maar gebruik je zelden, tenzij je actief handelt op dynamische prijzen.

Welke capaciteit heb ik nodig zonder zonnepanelen?

Zonder panelen laadt de batterij alleen van het net en loont hij alleen met een dynamisch contract. De tool geeft dan een kleiner advies voor zelfverbruik of ongeveer 60 procent van je dagverbruik als je kiest voor handel op uurprijzen.

Wat is het verschil tussen nominale en bruikbare capaciteit?

De nominale capaciteit is wat er in de cellen past, de bruikbare capaciteit is wat je mag gebruiken. Volgens de Consumentenbond is meestal 85 tot 90 procent bruikbaar; bij een nominale opgave blijft er in de praktijk soms maar 75 tot 85 procent over.

Hoe weet ik hoeveel stroom ik 's avonds gebruik?

Met een P1-meter op je slimme meter of met de verbruiksgrafiek in de app van je energieleverancier. Tel het verbruik tussen zonsondergang en zonsopgang een paar weken op en deel door het aantal dagen.

Bronnen en controle

Weet je al of een thuisbatterij bij jou past?

Doe de gratis scan in 2 minuten en ontvang advies op basis van je verbruik en opwek.

Start de gratis scan Direct offertes vergelijken