In het kort: De ACM wil dat vanaf 1 januari 2029 gemiddeld 67 procent van het elektriciteitsnettarief afhangt van hoeveel stroom je van het net afneemt en op welk moment je dat doet; 33 procent blijft gekoppeld aan de capaciteit van je aansluiting. Een thuisbatterij kan netafname uit dure uren verschuiven, maar alleen als er op dat moment genoeg lading beschikbaar is. Het voorstel is nog niet definitief en een batterij wordt er niet automatisch rendabel door.
Wat heeft de ACM op 8 oktober 2026 voorgesteld?
Nu betaalt een huishouden voor het regionale elektriciteitsnet vooral op basis van de grootte van de aansluiting. Een appartement met weinig stroomverbruik en een vrijstaande woning met een warmtepomp en elektrische auto kunnen daardoor voor een vergelijkbare aansluiting hetzelfde transporttarief betalen. De Autoriteit Consument & Markt wil dat vanaf 2029 anders doen.
In het ontwerpbesluit wordt het transporttarief voor kleine aansluitingen, tot en met 3 x 80 ampère, in twee delen gesplitst. Gemiddeld 67 procent wordt volume- en tijdsafhankelijk. Voor dat deel telt hoeveel elektriciteit je van het openbare net afneemt en in welke tariefcategorie dat moment valt. De resterende 33 procent blijft afhankelijk van de capaciteit van je aansluiting. Het voorstel gaat alleen over de kosten voor het gebruik van het elektriciteitsnet, niet over het leveringstarief van je energieleverancier, energiebelasting of btw.
De beoogde ingangsdatum is 1 januari 2029. Op 11 oktober 2026 gaat het nog om een ontwerpbesluit. Belanghebbenden kunnen tot en met 18 november 2026 reageren. De ACM wil begin 2027 een definitief besluit nemen; tariefhoogtes voor 2029 staan nog niet vast.
Waarom wordt het nettarief afhankelijk van tijd en verbruik?
Het lokale elektriciteitsnet wordt vooral op een beperkt aantal momenten zwaar belast. Denk aan een koude winteravond waarop warmtepompen draaien, mensen koken en veel auto's tegelijk worden aangesloten. Buiten zulke pieken is er vaak nog ruimte. Alleen extra kabels en transformatorstations aanleggen is duur en kost jaren. Een financiële prikkel moet huishoudens daarom stimuleren om een deel van hun afname te verplaatsen.
Volgens de ACM ramen netbeheerders dat het voorgestelde stelsel de piekbelasting door huishoudens met ongeveer 10 procent kan verlagen. Daardoor zouden circa 700.000 extra woningen kunnen worden aangesloten zonder dat daarvoor direct netuitbreiding nodig is. De toezichthouder verwacht bovendien dat ongeveer 60 procent van de huishoudens financieel vooruitgaat. Dat zijn modeluitkomsten, geen individuele garanties: jouw resultaat hangt af van je verbruik, de tijden waarop je stroom afneemt, je aansluiting en de uiteindelijk vastgestelde tarieven.
Het ontwerp gebruikt vijf wegingscategorieën. De zwaarste categorie heeft factor 1,00; lichtere categorieën hebben factoren 0,65, 0,48, 0,31 en 0,00. De kalender is anders in zomer en winter. In de tabel van het ontwerp zijn de zwaarste winteruren geconcentreerd in de avond, terwijl in de maanden april tot en met september een blok midden op de dag de laagste factor heeft. Dat sluit aan bij het patroon van een net waarop in zonnige maanden overdag vaak veel productie beschikbaar is, maar in winteravonden veel afname samenkomt.
Die factoren zijn geen kant-en-klare centbedragen. Pas wanneer de jaarlijkse tarieven zijn vastgesteld, weet je hoeveel een kWh in iedere categorie aan nettarief kost.
Hoe verschilt een nettarief van je stroomprijs?
Een dynamische stroomprijs en een tijdsafhankelijk nettarief zijn twee verschillende prijsprikkels. Bij een dynamisch contract verandert het leveringsdeel doorgaans per uur of kwartier op basis van de elektriciteitsmarkt, plus de opslag van de leverancier. Het voorgestelde nettarief volgt vaste tijdsblokken en seizoenen die zijn gekozen vanwege de belasting van het distributienet.
Daardoor kan een goedkoop marktkwartier toch in een relatief zwaar netblok vallen. Andersom kan een marktprijs niet bijzonder laag zijn, terwijl het nettarief op dat moment wel gunstig is. Daar komen energiebelasting en btw nog bij. Een energiemanagementsysteem dat in 2029 alleen naar de beursprijs kijkt, kan dus op het verkeerde moment laden. Slimme aansturing moet dan minimaal leveringstarief, netcategorie, belasting, batterijverlies en verwachte vraag in huis naast elkaar leggen.
Ook teruglevering moet je apart behandelen. Het ACM-ontwerp past dit transporttarief toe op afname, niet op invoeding door kleine aansluitingen. Terugleververgoeding, eventuele terugleverkosten en het energiecontract blijven afzonderlijk bestaan.
Wat kan een thuisbatterij aan het nieuwe nettarief veranderen?
Een batterij beïnvloedt het nettarief alleen voor zover zij je gemeten afname uit het net verandert. Laad je de batterij overdag met eigen zonnestroom en gebruik je die energie tijdens een zwaar avondblok, dan voorkom je een deel van de latere netafname. De zonnestroom is achter de meter gebleven en telt niet als ingekochte energie. Dit is de eenvoudigste route om zowel eigen verbruik te verhogen als dure afname-uren te vermijden.
Laad je de batterij met netstroom, dan verschuif je de afname. Je neemt bijvoorbeeld 8 kWh op in een licht gewogen nacht- of middagblok en gebruikt na verliezen 7,2 kWh tijdens de avond. Het voordeel bestaat dan uit het verschil tussen beide nettarieven en mogelijk het verschil in leveringstarief. Daartegenover staan omzettingsverlies, stand-byverbruik, slijtage en eventuele softwarekosten. De 0,8 kWh verlies in dit voorbeeld moet ook worden ingekocht en valt in het laadblok.
Ontladen naar het openbare net is financieel iets anders dan ontladen voor eigen verbruik. Export levert volgens het ontwerp geen korting op eerder betaalde transportkosten op. Als je batterij 's avonds 3 kWh teruglevert terwijl je woning tegelijkertijd 1 kWh verbruikt, gaat het om de netto stromen die de officiële meter op de aansluiting registreert. De precieze regeling hangt af van de installatie, maar een handelsapp kan niet simpelweg iedere ontladen kWh waarderen alsof daarmee dure huishoudelijke afname is voorkomen.
Een rekenvoorbeeld met een gezin, warmtepomp en elektrische auto
Stel dat een huishouden op een winterdag tussen het einde van de middag en de late avond 14 kWh van het net zou afnemen. Daarvan is 7 kWh voor de elektrische auto, 4 kWh voor warmtepomp en warm water en 3 kWh voor koken en overige apparaten. De woning heeft zonnepanelen, maar in de winteravond leveren die vrijwel niets.
Door de auto pas 's nachts te laden verschuift 7 kWh zonder dat daarvoor een thuisbatterij nodig is. De warmtepomp kan het huis en eventueel een voorraadvat vóór het zware blok iets op temperatuur brengen, zolang comfort en efficiëntie behouden blijven. Daarmee verschuift mogelijk nog 1 of 2 kWh. De batterij hoeft dan alleen het resterende deel van de avondpiek af te dekken.
Neem een batterij met 10 kWh bruikbare capaciteit die aan het begin van de avond 70 procent vol is. Er is dan 7 kWh aan batterijzijde beschikbaar, maar niet alles bereikt de woning. Bij een aangenomen ontlaadrendement van 92 procent komt ongeveer 6,4 kWh bruikbaar uit de omvormer. Als je een noodreserve van 20 procent wilt behouden, blijft van de beschikbare lading minder over. De batterij kan de piek dus verkleinen, maar mogelijk niet de hele avond dragen.
Het ontlaadvermogen moet hoog genoeg zijn voor het gelijktijdige woningverbruik, de batterij moet vóór de piek gevuld zijn en het systeem moet weten welke uren zwaar wegen. Direct verschuifbare lasten zijn vaak goedkoper te sturen dan energie eerst op te slaan.
Wordt een thuisbatterij hierdoor vanzelf aantrekkelijker?
Het voorstel geeft flexibiliteit een extra mogelijke waarde, maar bewijst geen terugverdientijd. De ACM schat dat een klein appartement in 2029 ongeveer €100 tot €200 per jaar minder kan betalen dan onder de huidige structuur. Een vrijstaande woning met warmtepomp en elektrische auto betaalt volgens dezelfde toelichting, zelfs als het verbruik zoveel mogelijk wordt aangepast, naar verwachting €300 tot €450 per jaar meer. Dat komt vooral doordat het totale elektriciteitsverbruik in die woning hoger is. De bedragen vergelijken twee tariefstructuren en zijn geen voorspelling van batterijbesparing.
Voor een thuisbatterij moet je een aparte berekening maken. Bepaal eerst hoeveel kWh je werkelijk uit zware blokken kunt halen. Vermenigvuldig dat niet meteen met het volledige consumententarief, maar alleen met het verschil in relevante kosten tussen laden en vermeden afname. Trek daarna energieverlies en een realistische waarde voor cyclische slijtage af. Als de batterij ook wordt gebruikt voor dynamische handel, teruglevering of een virtuele energiecentrale, mogen dezelfde kilowatturen niet twee keer als opbrengst worden geteld.
De waarde verschilt per seizoen. Een batterij die in juli dagelijks vol raakt, kan op een donkere januaridag vóór de avondpiek grotendeels leeg zijn. Voor nettariefbesparing is beschikbaarheid tijdens het juiste blok belangrijker dan het aantal zomercycli.
Wat gebeurt er als je geen bruikbare kwartierdata hebt?
Het ontwerp gaat voor een communicerende meetinrichting uit van vastgestelde kwartierwaarden. Daarmee kan de netbeheerder het afgenomen volume aan de juiste tijdscategorie toewijzen. Zijn gedurende een periode geen kwartierwaarden beschikbaar doordat de communicatie ontbreekt, niet werkt of administratief is uitgeschakeld, dan beschrijft het ontwerp een verdeling op basis van standaardprofielen.
Dat maakt de slimme meter relevant voor het kunnen verzilveren van je werkelijke gedrag. Wie veel verbruik naar rustige uren verplaatst, wil liever dat dit gemeten wordt dan dat een gemiddeld profiel wordt toegepast. Het ontwerp betekent niet dat de batterij-app de factuur bepaalt. De officiële meetinrichting bij de aansluiting en de meetgegevens die volgens de energieregels worden verwerkt, blijven leidend.
Waar moet slimme batterijsoftware vóór 2029 aan voldoen?
Vraag een leverancier niet alleen of het systeem “klaar is voor dynamische prijzen”. Dat zegt niets over de nieuwe netblokken. Een toekomstbestendig energiemanagementsysteem moet meerdere prijscomponenten apart kunnen verwerken en lokale doelen kunnen combineren. Het moet bijvoorbeeld kunnen voorkomen dat de batterij tijdens een zwaar netblok uit het net laadt omdat de beursprijs toevallig laag is.
Je wilt bovendien kunnen aangeven hoeveel reserve nodig is voor noodstroom en hoeveel vermogen voor de avond beschikbaar blijft. Controleer of de kernregeling lokaal werkt wanneer internet uitvalt. De batterij moet ook het netto verbruik op de aansluiting correct meten; een verkeerd geplaatste stroomsensor kan de regeling omkeren.
Wat kun je nu al doen zonder op 2029 te gokken?
Gebruik je kwartierdata om te zien hoeveel elektriciteit je in ochtend- en avondpieken afneemt en welke lasten direct verplaatsbaar zijn. Heb je al een batterij, controleer dan of de software nieuwe tariefcomponenten kan ondersteunen. Laat bij een aankoop opbrengsten onder het huidige regime en in een afzonderlijk 2029-scenario tonen.
Meer achtergrond over prijssturing staat in Is een dynamisch energiecontract slim met een thuisbatterij?. Voor de technische dimensionering is ook het verschil tussen opslagcapaciteit en vermogen belangrijk.
Conclusie
Het ACM-voorstel verandert de rekensom van elektriciteitsgebruik fundamenteel: niet alleen de hoeveelheid, maar ook het moment van netafname gaat voor een groot deel van het transporttarief tellen. Een thuisbatterij kan helpen door eigen zonnestroom of eerder ingekochte stroom tijdens zware uren te gebruiken. Toch komen de goedkoopste maatregelen vaak eerst: direct verbruik verplaatsen en grote apparaten slim plannen.
De regels zijn op 11 oktober 2026 nog niet definitief. Baseer een aankoop daarom niet op een beloofde nettariefbesparing vanaf 2029. Laat zien hoeveel kWh werkelijk verschuift, welke verliezen optreden en welke andere prijscomponenten veranderen. Pas dan wordt duidelijk of de batterij in jouw huis meer doet dan een gunstig toekomstverhaal vertellen.
Veelgestelde vragen
Gaan tijdsafhankelijke nettarieven zeker op 1 januari 2029 in?
Nog niet. De ACM heeft op 8 oktober 2026 een ontwerpbesluit gepubliceerd. Na de consultatie wil de toezichthouder begin 2027 een definitief besluit nemen. De beoogde ingangsdatum is 1 januari 2029.
Geldt het nieuwe tarief ook bij een vast energiecontract?
Ja, het voorstel gaat over het transporttarief van de netbeheerder en niet over de contractvorm voor energielevering. Ook bij een vast leveringscontract kan het nettarief dus per tijdsblok verschillen.
Betaal ik volgens het voorstel ook nettarief over teruglevering?
Nee. Het ontwerp past het volume- en tijdsafhankelijke tarief toe op afname. Voor invoeding door kleine aansluitingen wordt in dit voorstel geen transporttarief ingevoerd. Terugleververgoeding en terugleverkosten blijven aparte contractonderdelen.
Kan een thuisbatterij alle dure neturen vermijden?
Alleen als capaciteit, vermogen, laadstatus en aansturing voldoende zijn. Op een donkere winterdag kan de batterij vóór de avondpiek onvoldoende geladen zijn. Ook moet je rekening houden met omzettingsverlies en een eventuele noodreserve.
Is een dynamisch contract nodig om van het nieuwe nettarief te profiteren?
Nee. Je kunt ook met een vast of variabel leveringscontract netafname naar lichtere tijdsblokken verplaatsen. Een dynamisch contract voegt een tweede, marktgedreven prijsprikkel toe, waardoor de optimale laadstrategie ingewikkelder wordt.
Bronnen en controle
- ACM – Voorstel voor tijdsafhankelijke nettarieven voor huishoudens, gepubliceerd 8 oktober 2026, geraadpleegd 11 oktober 2026. Bron voor ingangsdatum, verwachte effecten en voorbeeldbedragen.
- ACM – Uitleg bij het ontwerpbesluit, gepubliceerd 8 oktober 2026, geraadpleegd 11 oktober 2026. Bron voor reikwijdte en verdeling tussen vast en variabel deel.
- ACM – Ontwerpcodebesluit volume- en tijdsafhankelijke transporttarieven (pdf), gedateerd 8 oktober 2026, geraadpleegd 11 oktober 2026. Bron voor wegingsfactoren, seizoensindeling, kwartierwaarden en de behandeling van invoeding.
Controle en onzekerheid: dit artikel beschrijft een ontwerpbesluit, geen definitieve tariefregeling. De concrete tarieven in centen per kWh voor 2029 zijn nog niet vastgesteld. Rekenvoorbeelden in de tekst zijn illustratief en gebruiken expliciete aannames; ze voorspellen geen persoonlijke besparing of terugverdientijd.
Bereken of een thuisbatterij bij jou past
Doe de gratis scan in 2 minuten en ontvang advies op basis van je verbruik en opwek.