Wat betekent DoD bij een thuisbatterij en hoeveel reserve heb ik nodig?

In het kort

DoD (Depth of Discharge) is het deel van de nominale capaciteit dat je mag gebruiken: een batterij van 10 kWh met 90 procent DoD geeft 9 kWh vrij. Veel fabrikanten geven tegenwoordig direct de bruikbare capaciteit op, zodat 100 procent DoD vooral betekent dat de buffer al is afgetrokken. Een eigen reserve voor stroomuitval heeft alleen zin als je batterij noodstroom levert; dan is ongeveer 10 procent meestal genoeg voor koelkast, router en licht.

Wat DoD precies meet

DoD staat voor Depth of Discharge, ontlaaddiepte. Het is het percentage van de nominale capaciteit dat de batterij mag afgeven voordat de software stopt. Een batterij van 10 kWh met een DoD van 90 procent geeft dus 9 kWh vrij. De laatste 1 kWh blijft altijd in de cellen, als buffer tegen helemaal leeg raken. Die buffer zie je meestal niet: als de app 0 procent aangeeft, zit die energie er nog in.

Waarom een fabrikant dat doet, is eenvoudig. Een lithiumcel die helemaal leeg raakt of lang op een extreem laag niveau staat, slijt sneller, en het batterijmanagementsysteem heeft een marge nodig om cellen in balans te houden. Zonneplan noemt diepe ontladingen en een batterij die constant op 100 procent staat als dingen die de levensduur verkorten. De DoD is de manier waarop de fabrikant dat vooraf voor je regelt.

Belangrijk is dat DoD iets anders is dan het laadpercentage in je app. Dat percentage, de State of Charge, loopt meestal van 0 tot 100 over het bruikbare deel. Hoe die twee zich verhouden en waarom een percentage soms verspringt, staat in het verschil tussen SoC en SoH.

Nominaal, bruikbaar en wat er in huis aankomt

Op een offerte kunnen drie verschillende getallen staan, en ze worden makkelijk door elkaar gehaald. De nominale capaciteit is wat de cellen op papier bevatten. De bruikbare capaciteit is wat de software vrijgeeft, dus nominaal maal DoD. En dan is er nog wat je na de omvormer als wisselstroom in huis krijgt. Bij elke stap gaat er iets af.

Fabrikanten geven die getallen niet op dezelfde manier. Pylontech noemt voor de US5000 een nominale capaciteit van 4,8 kWh, een DoD van 95 procent en een bruikbare capaciteit van 4,56 kWh. BYD en Huawei geven direct de bruikbare capaciteit, gemeten bij 100 procent DoD, een laad- en ontlaadsnelheid van 0,2C en 25 °C. BYD schrijft erbij dat het gaat om gelijkstroom aan de batterijzijde en dat de bruikbare energie van het systeem per omvormermerk kan verschillen. Tesla geeft voor de Powerwall 3 13,5 kWh als wisselstroom, gegarandeerd bij aanvang, 25 °C en 5 kW.

BatterijOpgegeven capaciteitDoDWat het getal is
Pylontech US50004,8 kWh nominaal, 4,56 kWh bruikbaar95%gelijkstroom, batterijzijde
BYD HVS 10.210,24 kWh bruikbaar100% (testconditie)gelijkstroom, afhankelijk van omvormer
Huawei LUNA2000-10-S010 kWh bruikbaar100% (testconditie)gelijkstroom, bij begin levensduur
Tesla Powerwall 313,5 kWhniet apart vermeldwisselstroom, minimaal gegarandeerd

Een DoD van 100 procent betekent dus niet dat de fabrikant geen buffer heeft. Het betekent dat hij het bruikbare deel als 100 procent opgeeft en de buffer niet meetelt. Vergelijk daarom altijd bruikbare kWh met bruikbare kWh, en let erop of het om gelijkstroom of wisselstroom gaat. De verliezen in de omvormer kunnen per systeem verschillen. Tesla noemt voor zonnestroom die via de batterij naar huis gaat een rendement van 89 procent. Meer daarover lees je in wat het rendement van een thuisbatterij betekent.

Twee soorten reserve

Naast de vaste buffer van de fabrikant bestaat er een reserve die je zelf instelt. Bij Tesla heet die de back-upreserve. Je kiest in de app een percentage tussen 0 en 80 procent, en dat deel houdt de Powerwall vast voor een stroomstoring. Met de functie Max Backup zet je de reserve tijdelijk op 100 procent, voor maximaal 72 uur. Onder 20 procent toont de app een waarschuwing dat de reserve laag is. Tijdens een lange storing kan de Powerwall volgens Tesla ook onder de ingestelde reserve ontladen.

Soms zet de software zelf een extra grens. Huawei schrijft dat de LUNA2000 niet verder ontlaadt dan 15 procent als er geen zonnepanelen zijn aangesloten of als het systeem 24 uur geen zonlicht heeft gezien. In een donkere winterweek is bij een batterij van 10 kWh dus 1,5 kWh tijdelijk niet beschikbaar. Dat is geen defect, maar het verklaart waarom een batterij in december eerder leeg lijkt.

Een eigen reserve heeft alleen zin als je installatie noodstroom kan leveren. Veel thuisbatterijen schakelen bij een storing gewoon mee uit, en dan is de energie in de reserve tijdens de storing ook niet bruikbaar. Of jouw systeem dat kan en welke onderdelen ervoor nodig zijn, lees je in kan een thuisbatterij als noodstroomvoorziening dienen.

Hoeveel reserve heb je nodig?

In Nederland valt de stroom weinig uit. Volgens Netbeheer Nederland had een aansluiting in 2024 gemiddeld 0,343 onverwachte onderbrekingen, ongeveer één keer per drie jaar. Als het gebeurde, duurde het gemiddeld 69,8 minuten. Geplande onderbrekingen duurden gemiddeld langer, 227 minuten, maar die hoor je vooraf aan. Voor zo'n geplande storing is een tijdelijke volle reserve, zoals Max Backup bij Tesla, beter dan het hele jaar een grote reserve.

Een rekenvoorbeeld, met aannames. Je wilt bij een storing de koelkast, de router en wat verlichting aanhouden. Stel dat dat samen 150 watt is. Een gemiddelde onverwachte storing van 70 minuten kost dan ongeveer 0,2 kWh. Vier uur kost 0,6 kWh. Op een batterij van 10 kWh is een reserve van 10 procent, 1 kWh, genoeg voor ruim zes uur van die basis. Wie een waterpomp, medische apparatuur of een cv-ketel met pomp wil aanhouden, rekent op dezelfde manier met zijn eigen apparaten: het vermogen in kilowatt maal het aantal uur dat je wilt overbruggen.

Een reserve kost je wel iets. Neem dezelfde batterij van 10 kWh met een reserve van 20 procent, dus 2 kWh. Aanname: op 150 dagen per jaar zou de batterij zonder reserve 's nachts helemaal leeg gaan, en elke kWh die je uit de batterij in plaats van van het net haalt, levert je 15 cent op. Dan mis je 150 x 2 kWh = 300 kWh, ongeveer 45 euro per jaar. Met 10 procent reserve is dat de helft. Zonder noodstroomfunctie is het weggegooid geld.

DoD en levensduur

Een batterij die elke dag van vol naar leeg gaat, maakt meer volledige cycli dan een batterij die alleen een beetje schommelt. Fabrikanten geven daarom een maximaal aantal cycli of een maximale hoeveelheid doorvoer op. Pylontech noemt voor de US5000 meer dan 6.000 cycli bij 25 °C, maar zegt er niet bij met welke ontlaaddiepte. Zo'n getal is daardoor lastig te vergelijken. De garantievoorwaarden zijn de betere houvast, omdat die vastleggen hoeveel bruikbare capaciteit er na een aantal jaar nog moet zijn.

Een lagere DoD maakt een batterij niet automatisch beter. Een fabrikant die 95 procent vrijgeeft en een fabrikant die het bruikbare deel 100 procent noemt, kunnen in de cellen een vergelijkbare marge houden. Het gaat erom hoeveel kWh je dagelijks kunt gebruiken en wat de garantie daarover zegt. Zelf de reserve op 0 zetten om meer uit de batterij te halen kan bij sommige systemen, maar de vaste buffer van de fabrikant kun je niet weghalen, en dat is goed zo.

Zo lees je capaciteit en reserve op een offerte

Vraag bij elke offerte naar deze punten, en zet de antwoorden naast elkaar voordat je prijzen vergelijkt.

  • Is de opgegeven kWh nominaal of bruikbaar?
  • Gaat het om gelijkstroom aan de batterij of om wisselstroom na de omvormer?
  • Kan de batterij noodstroom leveren, en welke groepen?
  • Is de reserve zelf in te stellen, en met welke stappen?
  • Op welke bruikbare capaciteit is de garantie gebaseerd?

Als beslisregel: reken met bruikbare kWh en trek daar je eigen reserve af. Zonder noodstroomfunctie zet je de reserve zo laag als het systeem toelaat. Met noodstroom is 10 procent meestal genoeg voor de basis bij een gewone storing, en zet je hem alleen voor een aangekondigde onderbreking tijdelijk hoger. Rekent een verkoper met nominale capaciteit, of noemt hij de reserve niet, vraag dan om de bruikbare kWh, want dat is het getal waarmee je terugverdientijd wordt berekend. Hoe snel die kWh in en uit de batterij gaan, is weer een ander getal, de C-rate.

Veelgestelde vragen

Is een DoD van 100 procent beter dan 90 procent?

Niet per se. Bij 100 procent heeft de fabrikant de buffer vaak al van de opgegeven capaciteit afgetrokken. Vergelijk daarom bruikbare kWh, niet het percentage.

Kan ik de reserve zelf aanpassen?

De vaste buffer van de fabrikant niet. Een back-upreserve vaak wel: bij Tesla kies je in de app tussen 0 en 80 procent, en tijdelijk 100 procent met Max Backup.

Hoeveel reserve heb ik nodig voor een stroomstoring?

Een onverwachte storing duurde in 2024 gemiddeld ongeveer 70 minuten. Voor koelkast, router en licht is dat rond 0,2 kWh. 10 procent van een batterij van 10 kWh is daarvoor ruim genoeg.

Waarom stopt mijn batterij in de winter eerder met ontladen?

Sommige systemen houden een hogere ondergrens aan als er lang geen zon is. Huawei ontlaadt de LUNA2000 niet verder dan 15 procent als het systeem 24 uur geen zonlicht heeft gezien.

Is bruikbare capaciteit hetzelfde als wat ik in huis gebruik?

Niet altijd. Een opgave in gelijkstroom verliest nog energie in de omvormer. Tesla geeft de capaciteit in wisselstroom op, BYD en Huawei aan de batterijzijde.

Bronnen en controle

Controletoelichting: Het verbruik van 150 watt bij een storing, de 150 dagen per jaar en de waarde van 15 cent per kWh zijn aannames voor het rekenvoorbeeld, geen gemeten waarden.

Ontdek of een thuisbatterij bij jou past

Doe de gratis scan in 2 minuten en ontvang advies op basis van je verbruik en opwek.