In het kort
Een negatieve stroomprijs betekent dat de groothandelsprijs op de day-ahead markt onder nul ligt: producenten betalen dan om stroom kwijt te raken. Dat gebeurt vooral op zonnige middagen met weinig vraag. Volgens TenneT telde Nederland in 2025 584 uren met een negatieve prijs, tegen 458 in 2024. Met een dynamisch contract betaal je dan meestal nog wel energiebelasting, btw en een opslag, dus geld toe krijg je zelden. Een thuisbatterij helpt vooral door dan niet terug te leveren en eigen of goedkope stroom te bewaren voor dure avonduren.
Wat is een negatieve stroomprijs?
Een negatieve stroomprijs is een groothandelsprijs voor elektriciteit die onder nul ligt. Op dat moment krijgt een koper op de groothandelsmarkt geld toe om stroom af te nemen, en betaalt een producent om zijn stroom kwijt te raken. Het gaat dan om de prijs op de day-ahead markt: de beursmarkt waarop een dag van tevoren voor elk tijdvak van de volgende dag een prijs ontstaat.
Sinds leveringsdag 1 oktober 2025 rekent de Europese day-ahead markt met tijdvakken van 15 minuten in plaats van een uur. Daardoor kan de prijs nu per kwartier verschillen. Een negatieve prijs kan dus heel kort duren, of een aaneengesloten blok van meerdere uren beslaan op een zonnige dag.
Belangrijk om te onthouden: de negatieve prijs is een kale marktprijs in euro per MWh. Wat jij als huishouden betaalt of ontvangt, wordt bepaald door je contract, de opslag van je leverancier, energiebelasting en btw. Een prijs van −€ 20 per MWh is −€ 0,02 per kWh, en dat is iets heel anders dan wat er op je factuur staat.
Waarom zakt de stroomprijs onder nul?
Stroom moet op elk moment in balans zijn: wat er wordt opgewekt, moet ook worden gebruikt of opgeslagen. Op momenten met veel zon en wind en relatief weinig vraag is er meer aanbod dan nodig. Als niet genoeg producenten hun productie verlagen, daalt de prijs net zo lang tot er wél evenwicht ontstaat. Soms ligt dat evenwicht onder nul.
Dat gebeurt steeds vaker. Volgens TenneT telde Nederland in 2025 584 uren met een negatieve stroomprijs, tegenover 458 uren in 2024. Dat is ongeveer 6,7% van alle uren in een jaar. Tegelijk lag de gemiddelde day-ahead prijs in 2025 volgens TenneT op € 87 per MWh, 12% hoger dan het jaar ervoor. Negatieve uren en dure uren bestaan dus naast elkaar.
Negatieve prijzen hangen sterk samen met zonnige middagen, zeker in het voorjaar en de zomer, en met dagen waarop de vraag laag is, zoals weekends en feestdagen. Waarom het verschil tussen middag en avond zo groot kan zijn, bespreken we in goedkope middag, dure avond.
Krijg je als consument geld toe bij een negatieve prijs?
Met een vast of variabel contract merk je niets van negatieve prijzen: je betaalt hetzelfde tarief per kWh, ongeacht het uur. Alleen met een dynamisch contract volgt je afnameprijs de marktprijs per uur of kwartier.
Ook dan krijg je meestal geen geld toe. De Consumentenbond wijst erop dat een negatieve prijs niet altijd betekent dat je geld ontvangt, omdat belastingen en andere kosten blijven gelden. De energiebelasting is namelijk een vast bedrag per afgenomen kWh: in 2026 € 0,09161 per kWh exclusief btw volgens de Belastingdienst. Die belasting daalt niet mee met de marktprijs.
Rekenvoorbeeld met aannames: een kale marktprijs van −€ 0,03 per kWh, een inkoopvergoeding van je leverancier van € 0,02 per kWh, energiebelasting 2026 en 21% btw over het totaal. Hoe btw precies wordt berekend bij een negatieve marktprijs, kan per leverancier verschillen in de weergave.
| Onderdeel | Per kWh |
|---|---|
| Kale marktprijs (aanname) | −€ 0,0300 |
| Inkoopvergoeding leverancier (aanname) | € 0,0200 |
| Energiebelasting 2026 | € 0,0916 |
| Subtotaal | € 0,0816 |
| Inclusief 21% btw | circa € 0,099 |
Je betaalt in dit voorbeeld dus nog ongeveer € 0,10 per kWh. Pas bij een kale prijs van ruim −€ 0,11 per kWh zou de totaalprijs in dit voorbeeld onder nul komen. Dat is wel goedkoop vergeleken met een avonduur van € 0,30 of meer, en daar zit de kans voor een batterij.
Wat betekent een negatieve prijs voor teruglevering?
Voor teruglevering werkt het andersom. Bij een dynamisch contract hangt je terugleververgoeding volgens de ACM af van de actuele stroomprijs. Is die negatief, dan kan terugleveren je op dat moment geld kosten in plaats van opleveren. Tot en met 2026 wordt dat voor een deel nog gemaskeerd door de salderingsregeling. De Consumentenbond merkt op dat een lage of negatieve prijs vanaf 2027 niet meer later kan worden weggestreept.
Voor vaste en variabele contracten heeft de ACM in de modelcontracten bepaald dat de gemiddelde terugleververgoeding over een maand na 2027 niet negatief mag zijn. Dat geldt voor die modelcontracten; bij een dynamisch contract staan de spelregels in de voorwaarden van je leverancier. Hoe de vergoeding vanaf 2027 werkt, lees je in wat een terugleververgoeding is.
Juist hier wordt een thuisbatterij interessant. Wie op een negatief uur zijn zonne-overschot in de batterij stopt in plaats van het terug te leveren, ontloopt de negatieve vergoeding en eventuele terugleverkosten. Wat er gebeurt als de batterij vol is, staat in wat er met zonnestroom gebeurt als de thuisbatterij vol is.
Wat kan een thuisbatterij doen tijdens negatieve uren?
Een thuisbatterij kan op drie manieren op negatieve prijzen inspelen:
- Eigen zonnestroom opslaan in plaats van terugleveren. Dit is de meest voor de hand liggende toepassing. Je vermijdt een negatieve of lage vergoeding en gebruikt de stroom 's avonds zelf.
- Laden uit het net. Met een dynamisch contract kan de batterij goedkope netstroom opnemen. Je betaalt dan wel energiebelasting over die afname; dat werken we uit in hoe energiebelasting werkt met een thuisbatterij.
- Ontladen uitstellen. De batterij levert tijdens goedkope uren niets aan het huis, zodat je huis dan goedkope netstroom gebruikt en de opgeslagen energie bewaard blijft voor dure uren.
Er is wel een praktisch probleem. Op een zonnige dag met negatieve prijzen rond het middaguur is een batterij die vanaf de ochtend zonnestroom opslaat vaak al vol voordat het negatieve blok begint. Dan heeft hij geen ruimte meer. Een regeling die vooruitkijkt, kan 's ochtends juist ruimte vrijhouden en eerst terugleveren tegen een nog positieve prijs. Hoe dat werkt, lees je in wat voorspellend laden is.
Ook het laadvermogen beperkt wat je kunt opnemen. Een batterij die 3 kW kan laden, neemt in een negatief blok van vier uur maximaal 12 kWh op, en minder als hij al deels vol is. Capaciteit in kWh en vermogen in kW zijn dus twee verschillende grenzen.
Rekenvoorbeeld: een zonnige zondag in 2027
Aannames: een dynamisch contract zonder saldering (2027). Tussen 11.00 en 15.00 uur is de kale marktprijs gemiddeld −€ 0,02 per kWh. Je zonnepanelen leveren in die uren 8 kWh meer dan je huis verbruikt. Je terugleververgoeding is de marktprijs, zonder extra terugleverkosten. Je batterij heeft 10 kWh bruikbare capaciteit, staat om 11.00 uur op 30% en heeft een round-trip-rendement van 90%. 's Avonds betaal je all-in € 0,30 per kWh.
| Scenario | Middag | Avond | Resultaat |
|---|---|---|---|
| Geen batterij | 8 kWh terug × −€ 0,02 = −€ 0,16 | 7,2 kWh inkopen × € 0,30 = € 2,16 | € 2,32 kosten |
| Batterij (7 kWh ruimte) | 7 kWh opslaan, 1 kWh terug = −€ 0,02 | 6,3 kWh uit batterij, 0,9 kWh inkopen = € 0,27 | € 0,29 kosten |
Het verschil op deze dag is ongeveer € 2. Let op hoe dat verschil is opgebouwd: het grootste deel komt van de dure avondstroom die je niet hoeft in te kopen, niet van de negatieve prijs zelf. De negatieve prijs maakt het verschil hier maar € 0,14 groter. Zelfs bij −€ 0,10 per kWh zou terugleveren van 8 kWh € 0,80 kosten. Dat is merkbaar, maar het blijft een bijdrage van enkele tientjes per jaar, tenzij je heel vaak op negatieve uren teruglevert.
Daar staat bovendien tegenover dat elke kWh die door de batterij gaat slijtage kost. Hoeveel, lees je in wat een opgeslagen kWh in een thuisbatterij kost.
Is het aantal negatieve uren genoeg om een batterij op te baseren?
584 uren per jaar klinkt veel, maar het is minder dan 7% van het jaar en ze zijn ongelijk verdeeld. In de winter komen ze door de beperkte zonnestroom veel minder voor, terwijl dan juist de meeste stroom wordt verbruikt. De waarde van een batterij komt daarom zelden voornamelijk uit negatieve prijzen.
Een ruwe bovengrens maakt dat concreet. Stel dat je op 150 negatieve uren per jaar gemiddeld 2 kWh zou terugleveren tegen −€ 0,02 per kWh. Dat kost 300 kWh × € 0,02 = € 6 per jaar. Zelfs bij gemiddeld −€ 0,10 per kWh is het € 30. Alleen het vermijden van negatieve teruglevering rechtvaardigt dus zelden een batterij van enkele duizenden euro's.
Het gaat vooral om het verschil tussen goedkope en dure uren op dezelfde dag. Een negatieve middagprijs gevolgd door een dure avond geeft een groot verschil; een negatieve middagprijs gevolgd door een gematigde avond nauwelijks. Bovendien kan het aantal negatieve uren in de toekomst ook weer afnemen, bijvoorbeeld als meer batterijen, elektrische auto's en flexibel verbruik juist die uren opzoeken. Dat is onzeker, dus reken in een businesscase liever voorzichtig.
Wie een batterij vooral wil gebruiken om op prijsverschillen te handelen, vindt meer achtergrond in kan een thuisbatterij geld verdienen met stroomhandel?
Welke instellingen en controlepunten zijn belangrijk?
- Contract: controleer of je contract echt per uur of per kwartier afrekent, wat de opslag per kWh is voor afname en teruglevering, en wat er staat over negatieve prijzen.
- Prijsdata: de batterij of je energiemanagementsysteem moet de juiste dag-vooruitprijzen gebruiken, inclusief opslagen en energiebelasting, niet alleen de kale beursprijs.
- Netladen: laden uit het net moet aanstaan én ingesteld zijn op een prijsgrens die rekening houdt met belasting en batterijverlies.
- Zonnepanelen terugregelen: sommige omvormers of energiemanagementsystemen kunnen teruglevering bij negatieve prijzen beperken. Of dat kan, hangt af van je apparatuur; vraag het na bij je installateur.
- Monitoring: controleer na een zonnige dag in de app of de batterij op het goede moment heeft geladen. Hoe je dat doet, staat in hoe de app en monitoring van een thuisbatterij werken.
Twijfel je of een dynamisch contract bij je situatie past, reken dan eerst je verbruik per uur door met je slimme-meterdata voordat je overstapt.
Conclusie
Een negatieve stroomprijs is een kale groothandelsprijs onder nul, die vooral optreedt op zonnige middagen met weinig vraag. In 2025 gebeurde dat volgens TenneT 584 uren. Als consument krijg je daarbij meestal geen geld toe, omdat energiebelasting, btw en opslagen blijven gelden. Bij teruglevering met een dynamisch contract kan een negatieve prijs je wel geld kosten, zeker vanaf 2027 zonder saldering. Een thuisbatterij helpt vooral door dan niet terug te leveren en goedkope stroom te bewaren voor dure uren. Maar de grootste winst zit meestal in het verschil met de avondprijs, niet in de negatieve prijs zelf, en dat verschil moet groter zijn dan de kosten van opslag.
Veelgestelde vragen
Krijg je geld als de stroomprijs negatief is?
Meestal niet. Met een dynamisch contract betaal je ook bij een negatieve marktprijs nog energiebelasting, btw en de opslag van je leverancier. Alleen bij een sterk negatieve prijs kan de totaalprijs onder nul komen.
Hoe vaak is de stroomprijs negatief in Nederland?
Volgens TenneT waren er in 2025 584 uren met een negatieve stroomprijs, tegenover 458 uren in 2024. Ze komen vooral voor op zonnige middagen met weinig vraag.
Moet ik betalen voor terugleveren bij een negatieve stroomprijs?
Met een dynamisch contract kan dat, omdat je vergoeding de actuele marktprijs volgt. Vanaf 2027 wordt dat niet meer weggestreept via saldering. Controleer de voorwaarden van je leverancier.
Laadt een thuisbatterij automatisch bij negatieve prijzen?
Alleen als de batterij of het energiemanagementsysteem prijsgestuurd laadt en netladen aanstaat. In de standaardmodus voor zelfverbruik laadt een batterij meestal alleen met zonne-overschot.
Hebben negatieve stroomprijzen zin met een vast contract?
Nee. Met een vast of variabel contract betaal je hetzelfde tarief per kWh, ongeacht de marktprijs op dat moment. Alleen een dynamisch contract geeft je toegang tot uur- of kwartierprijzen.
Waarom is de stroomprijs per kwartier?
Sinds leveringsdag 1 oktober 2025 werkt de Europese day-ahead markt met tijdvakken van 15 minuten. Leveranciers van dynamische contracten kunnen daardoor kwartierprijzen doorrekenen.
Bronnen en controle
- TenneT – Stijging stroomprijzen, stijging stroomexport en stabiele kosten voor congestiemanagement, geraadpleegd 13 oktober 2026. Gebruikt voor het aantal uren met een negatieve prijs in 2024 en 2025 en de gemiddelde day-ahead prijs in 2025.
- EPEX SPOT – 15-Minute MTU in SDAC Was Implemented, geraadpleegd 13 oktober 2026. Gebruikt voor de overgang naar kwartierprijzen op de day-ahead markt per leveringsdag 1 oktober 2025.
- Consumentenbond – Welk energiecontract past bij een thuisbatterij?, geraadpleegd 13 oktober 2026. Gebruikt voor de uitleg dat een negatieve prijs niet altijd betekent dat je geld toe krijgt omdat belastingen en kosten blijven gelden.
- Consumentenbond – Energie vergelijken met zonnepanelen: waar moet je op letten?, geraadpleegd 13 oktober 2026. Gebruikt voor het punt dat lage of negatieve terugleverprijzen vanaf 2027 niet meer via saldering worden verrekend.
- ACM ConsuWijzer – Salderen en terugleveren, geraadpleegd 13 oktober 2026. Gebruikt voor de koppeling van de terugleververgoeding aan de actuele stroomprijs bij een dynamisch contract.
- ACM – Besluit vaststelling modelcontracten (12 december 2025), geraadpleegd 13 oktober 2026. Gebruikt voor de regel dat de gemiddelde maandelijkse terugleververgoeding in de modelcontracten na 2027 niet negatief mag zijn.
- Belastingdienst – Energiebelasting, geraadpleegd 13 oktober 2026. Gebruikt voor het energiebelastingtarief op elektriciteit in 2026.
Controletoelichting: De marktprijzen, opslagen, avondprijs, zonne-overschot en batterijgegevens in de rekenvoorbeelden zijn aannames. Het aantal negatieve uren verschilt sterk per jaar en kan door meer flexibiliteit in het net veranderen; de behandeling van negatieve prijzen en btw verschilt per leverancier.
Ontdek of een thuisbatterij bij jou past
Doe de gratis scan in 2 minuten en ontvang advies op basis van je verbruik en opwek.