In het kort
Peak shaving is het afvlakken van de hoogste momenten van je netafname: boven een ingestelde grens levert de thuisbatterij het extra vermogen. In Nederland betalen huishoudens nu een vast capaciteitstarief per aansluitcategorie, dus een lagere piek verlaagt je nettarief niet. Peak shaving kan wel helpen om binnen een 3x25A-aansluiting te blijven en een veel duurdere verzwaring te voorkomen. De beperking is het ontlaadvermogen: een batterij van 3 kW verlaagt een piek met hooguit 3 kW, vaak op één fase. Tijdsafhankelijke nettarieven vanaf 2029 zijn nog een ontwerp.
Wat betekent peak shaving?
Peak shaving is het afvlakken van de hoogste momenten van je netafname. Je stelt een grens in, bijvoorbeeld 8 kW. Zodra het verbruik van de woning daarboven komt, levert de thuisbatterij het deel dat boven de grens uitkomt. Het net ziet dan een lagere piek dan je woning werkelijk vraagt.
SMA beschrijft het in de handleiding van zijn Sunny Home Manager zo: in de modus voor pieklastbegrenzing stel je een maximaal vermogen in dat uit het net mag worden afgenomen; boven die waarde komt de energie uit de batterij. Dat is het principe, ongeacht het merk.
Peak shaving is iets anders dan load shifting. Bij load shifting verplaats je energie in de tijd, bijvoorbeeld van een goedkope middag naar een dure avond. Bij peak shaving gaat het om het vermogen op één moment. Een batterij kan beide doen, maar de instellingen en de opbrengst verschillen.
Wat is het verschil tussen piekvermogen en energie?
Vermogen meet je in kilowatt (kW): hoe hard er op één moment stroom loopt. Energie meet je in kilowattuur (kWh): hoeveel stroom er over een periode is gebruikt. Een waterkoker van 2 kW die drie minuten aanstaat, vraagt een hoog vermogen maar slechts 0,1 kWh energie.
Voor peak shaving zijn twee batterijgetallen belangrijk:
- Ontlaadvermogen (kW): hoeveel de batterij op één moment kan leveren. Een batterij van 3 kW kan een piek met maximaal 3 kW verlagen.
- Bruikbare capaciteit (kWh): hoe lang ze dat volhoudt. Een piek van 2 kW boven de grens gedurende twee uur kost 4 kWh.
Een grote batterij met een kleine omvormer kan lang leveren maar dempt een korte, hoge piek maar beperkt. Meer uitleg over dit onderscheid staat in het verschil tussen opslagcapaciteit en vermogen.
Hoeveel vermogen past op een 3x25A-aansluiting?
De aansluitwaarde is de grootte van je elektriciteitsaansluiting, vastgelegd door de hoofdbeveiliging van de netbeheerder in de meterkast. Bij een driefase-aansluiting van 3x25A mag per fase maximaal 25 ampère lopen. Bij 230 volt is dat theoretisch ongeveer 5,75 kW per fase en 17,25 kW over drie fasen samen. Bij een eenfase-aansluiting van 1x35A is het ongeveer 8 kW. Dit zijn rekenwaarden; in de praktijk heb je marge nodig.
Volgens een whitepaper van Stroomversnelling en Techniek Nederland (juli 2026) heeft naar schatting ongeveer een derde van de woningen een 3x25A-aansluiting en heeft meer dan de helft een eenfase-aansluiting van 1x25A of 1x35A. Vraagt de woning in totaal te veel stroom, dan spreekt de hoofdbeveiliging van de netbeheerder aan.
Belangrijk is dat de grens per fase geldt. Een inductiekookplaat, warmtepomp en laadpaal kunnen samen onder 17 kW blijven en toch één fase overbelasten. Een eenfase-thuisbatterij kan alleen de fase helpen waarop ze is aangesloten. Wil je pieken op alle fasen kunnen opvangen, lees dan eerst of je een 1-fase- of 3-fase-thuisbatterij nodig hebt.
Betaal je in Nederland nu voor je piekvermogen?
Voor kleinverbruikers niet rechtstreeks. Huishoudens betalen de netbeheerder een capaciteitstarief: een vast bedrag per jaar dat afhangt van de categorie van je aansluiting, niet van hoeveel of wanneer je stroom gebruikt. De ACM zegt het in haar bericht van 8 oktober 2026 zo: alle huishoudens betalen hetzelfde bedrag voor hun aansluiting, ongeacht hun verbruik.
De ACM stelt per netbeheerder maximale capaciteitstarieven vast. Voor 2026 ligt het maximum voor de categorie tot en met 3x25A tussen ongeveer € 268 en € 319 per jaar exclusief btw, afhankelijk van de netbeheerder. Of je thuis 4 kW of 14 kW piek haalt, verandert dat bedrag niet.
Dat is een belangrijk verschil met Vlaanderen. Daar geldt sinds 1 januari 2023 een capaciteitstarief op basis van de gemiddelde maandpiek in kW, met een minimum van 2,5 kW. In België levert peak shaving dus direct geld op; in Nederland nu niet. Veel Engelstalige en Belgische informatie over peak shaving is daardoor niet één op één bruikbaar.
Wanneer helpt peak shaving in Nederland dan wel?
1. Als je anders je aansluiting moet verzwaren. De stap van 3x25A naar 3x35A is financieel groot. Volgens het tarievenblad 2026 van Liander betaal je voor een aansluiting tot en met 3x25A in totaal ongeveer € 478 per jaar inclusief btw, en voor 3x35A ongeveer € 1.936. Dat scheelt bij deze netbeheerder bijna € 1.460 per jaar, nog los van eenmalige kosten voor het verzwaren. Andere netbeheerders hanteren andere bedragen, maar het patroon is vergelijkbaar: boven 3x25A val je in een veel duurdere categorie.
2. Als verzwaren niet (snel) kan. Volgens dezelfde whitepaper kreeg tot 1 juli 2026 ieder huishouden een verzwaring automatisch toegekend; in drukke netgebieden komt een aanvraag nu op een wachtlijst en kan het jaren duren. Wie binnen de bestaande aansluiting wil elektrificeren, heeft er dan baat bij als pieken worden begrensd.
3. Om te voorkomen dat de hoofdbeveiliging aanspreekt. Dat is vooral een kwestie van comfort en voorkomen van storingen, niet van geld.
4. Om het lokale net te ontlasten. Een lagere piek op een koude winteravond helpt de straat en de transformator. Dat levert jou nu geen vergoeding op, tenzij je via een contract meedoet aan een flexibiliteitsdienst. Zie ook wat flexibel vermogen voor thuisbatterijen betekent.
Rekenvoorbeeld: een winteravond op 3x25A
Neem een woning met een 3x25A-aansluiting, een warmtepomp, inductiekoken en een laadpaal. We rekenen met deze aannames: de laadpaal laadt driefasig met 11 kW (ongeveer 3,7 kW per fase), de warmtepomp vraagt 2,5 kW op fase 1, de kookplaat 3,6 kW verdeeld over fase 2 en 3, en de overige huishouding 0,8 kW op fase 1. De thuisbatterij is eenfasig, aangesloten op fase 1, met 3 kW ontlaadvermogen en 5 kWh beschikbaar boven de reserve.
| Fase | Vraag zonder batterij | Grens (25 A × 230 V) | Met batterij op fase 1 |
|---|---|---|---|
| Fase 1 | 3,7 + 2,5 + 0,8 = 7,0 kW | 5,75 kW | 7,0 − 3,0 = 4,0 kW |
| Fase 2 | 3,7 + 1,8 = 5,5 kW | 5,75 kW | 5,5 kW (batterij helpt niet) |
| Fase 3 | 3,7 + 1,8 = 5,5 kW | 5,75 kW | 5,5 kW (batterij helpt niet) |
Zonder batterij zit fase 1 ruim boven de grens. De batterij brengt fase 1 terug naar 4,0 kW, maar fase 2 en 3 blijven vlak onder hun maximum. Duurt de situatie twee uur, dan levert de batterij 6 kWh; met 5 kWh beschikbaar is ze na ongeveer 1 uur en 40 minuten leeg. Daarna staat fase 1 weer op 7,0 kW.
Simpeler en goedkoper is in dit voorbeeld: de laadpaal met load balancing terugregelen tijdens het koken. Daarmee daalt de vraag op alle drie de fasen tegelijk, zonder dat er energie uit de batterij nodig is. Het whitepaper noemt (dynamische) load balancing bij een krappe aansluiting zelfs als voorwaarde voor een laadpaal. Een batterij is dan een aanvulling, geen vervanging. Meer over de combinatie lees je bij thuisbatterij en elektrische auto combineren.
Wat kan een thuisbatterij niet bij peak shaving?
Het whitepaper van Stroomversnelling en Techniek Nederland is nuchter: een consumentenbatterij voorkomt overschrijding van de aansluiting meestal niet, maar is wel aantrekkelijk voor optimaliseren van inkoop en meer zelfverbruik. De beperkingen op een rij:
- Vermogen: het ontlaadvermogen van veel thuisbatterijen is kleiner dan een laadpaal of kookplaat.
- Laadtoestand: een lege batterij scheert niets af. SMA waarschuwt dat de grens niet gehaald wordt als de batterij onvoldoende geladen is, en biedt een optie om de grens dan automatisch te verhogen.
- Fasen: een eenfasebatterij helpt maar op één fase.
- Doelconflict: energie die je voor peak shaving vasthoudt, kun je niet tegelijk gebruiken voor zelfverbruik of handel. SMA vermeldt bij de Sunny Home Manager bovendien dat pieklastbegrenzing niet te combineren is met sturen op dynamische tarieven.
- Reactiesnelheid: de regeling moet de netmeting snel genoeg volgen. Bij korte, hoge inschakelpieken kan dat tekortschieten.
Hoe stel je peak shaving in?
Niet elke thuisbatterij heeft een aparte peak shaving-modus. Waar die bestaat, kom je meestal deze instellingen tegen:
- Grenswaarde netafname: het maximale vermogen dat uit het net mag komen, liefst per fase als dat kan.
- Verdeling van de capaciteit: SMA werkt met een laadtoestandsdrempel. Onder die drempel is de batterij gereserveerd voor pieklastbegrenzing, erboven voor zelfverbruik.
- Gedrag als de batterij leeg is: blijft de grens staan of schuift die op?
- Laden: wanneer en uit welke bron laadt de batterij weer bij, zonder zelf een nieuwe piek te veroorzaken?
Test een ingestelde grens altijd op een representatief moment, bijvoorbeeld een koude doordeweekse avond waarop wordt gekookt en de auto laadt. Kijk in de app of via de slimme meter wat de netafname per fase werkelijk doet, hoe snel de batterij reageert en hoe lang ze het volhoudt. Zet de grens niet krap tegen de aansluitwaarde aan: een regeling die net te laat reageert, geeft dan alsnog een overschrijding. Begin liever met een ruime marge en verlaag die pas als de metingen dat rechtvaardigen.
Als meerdere apparaten moeten samenwerken, is een energiemanagementsysteem vaak de logische plek voor deze regels. Wat zo'n systeem doet, lees je in wat een HEMS is.
Wat verandert er met tijdsafhankelijke nettarieven?
De ACM publiceerde op 8 oktober 2026 een ontwerpbesluit voor volume- en tijdsafhankelijke transporttarieven voor kleine aansluitingen tot en met 3x80A, met als beoogde start 1 januari 2029. Gemiddeld wordt twee derde van het transporttarief afhankelijk van hoeveel en wanneer je afneemt; het overige deel blijft afhankelijk van de aansluitcapaciteit. Volgens Solar Magazine zijn in het ontwerp in de winter de avonduren het duurst en is in de zomer het midden van de dag het goedkoopst. Het is nog geen definitief besluit; belanghebbenden kunnen eerst reageren.
Voor peak shaving betekent dit iets subtiels. Het ontwerp beprijst kilowatturen op drukke momenten, niet de hoogste kilowatt van de maand zoals in Vlaanderen. Een batterij die tijdens dure netblokken ontlaadt, verlaagt dan je afgenomen kWh in die blokken. Dat lijkt meer op load shifting dan op klassiek peak shaving. De details en de mogelijke gevolgen voor je batterij staan in tijdsafhankelijke nettarieven vanaf 2029. Controleer de definitieve regels bij de ACM en je netbeheerder voordat je er een investering op baseert.
Conclusie
Peak shaving met een thuisbatterij verlaagt het hoogste vermogen dat je woning uit het net haalt. In Nederland levert dat een huishouden nu geen lager nettarief op, omdat het capaciteitstarief per aansluitcategorie vastligt. De waarde zit vooral in het voorkomen van een dure verzwaring boven 3x25A, het binnen je aansluiting blijven als verzwaren niet kan, en het ontlasten van het lokale net. Een batterij is daar maar beperkt geschikt voor: let op ontlaadvermogen, fasen en laadtoestand, en kijk eerst naar load balancing van grote verbruikers. Tijdsafhankelijke nettarieven vanaf 2029 kunnen het verschuiven van verbruik belangrijker maken, maar zijn nog een ontwerp.
Veelgestelde vragen
Wat is peak shaving bij een thuisbatterij?
Peak shaving betekent dat de thuisbatterij bijspringt zodra je netafname boven een ingestelde grens komt, zodat het net een lagere piek ziet. Het gaat om vermogen in kW, niet om energie in kWh.
Bespaar ik in Nederland op mijn nettarief met peak shaving?
Op dit moment niet direct. Huishoudens betalen een vast capaciteitstarief dat afhangt van de categorie van de aansluiting, niet van de hoogte van de piek.
Hoeveel kW kan ik gebruiken op een 3x25A-aansluiting?
Rekenkundig ongeveer 5,75 kW per fase en 17,25 kW over drie fasen bij 230 volt. De grens geldt per fase, dus verdeling over de fasen is belangrijk.
Kan een thuisbatterij verzwaren van mijn aansluiting voorkomen?
Soms, als de pieken kort zijn en binnen het ontlaadvermogen van de batterij vallen. Vaak is load balancing van de laadpaal en warmtepomp effectiever; een batterij is dan een aanvulling.
Helpt een eenfase-thuisbatterij bij peak shaving op drie fasen?
Alleen op de fase waarop de batterij is aangesloten. Pieken op de andere twee fasen blijven bestaan.
Wordt peak shaving interessanter door tijdsafhankelijke nettarieven?
Mogelijk, maar het ACM-ontwerp beprijst vooral kWh op drukke momenten, niet je hoogste kW. Het is nog geen definitief besluit en de beoogde start is 1 januari 2029.
Bronnen en controle
- ACM – Netbeheerkosten, geraadpleegd 13 oktober 2026. Maximale capaciteitstarieven 2026 per netbeheerder voor de categorie tot en met 3x25A.
- ACM – ACM publiceert voorstel voor tijdsafhankelijke nettarieven voor huishoudens, geraadpleegd 13 oktober 2026. Huidig systeem (gelijk bedrag ongeacht verbruik), beoogde start 2029 en verdeling vast/variabel.
- ACM – Ontwerp codebesluit volume- en tijdsafhankelijke tarieven voor kleine aansluitingen, geraadpleegd 13 oktober 2026. Reikwijdte tot en met 3x80A, twee derde volume- en tijdsafhankelijk, status als ontwerp met zienswijzetermijn.
- Liander – Jaarlijkse netbeheerkosten stroom 2026, geraadpleegd 13 oktober 2026. Totale jaarlijkse netbeheerkosten per aansluitcategorie, gebruikt voor het verschil tussen 3x25A en 3x35A.
- Techniek Nederland en Stroomversnelling – All-electric binnen de bestaande aansluiting (whitepaper), geraadpleegd 13 oktober 2026. Verdeling van aansluitingen, hoofdbeveiliging, einde automatische verzwaring, load balancing en de rol van een consumentenbatterij.
- SMA – Settings for peak load shaving (Sunny Home Manager), geraadpleegd 13 oktober 2026. Fabrikantvoorbeeld van grenswaarde netafname, laadtoestandsdrempel en adaptieve grens.
- VREG – Infofiches nettarieven (capaciteitstarief), geraadpleegd 13 oktober 2026. Vlaams capaciteitstarief op basis van gemiddelde maandpiek, ter vergelijking met Nederland.
Controletoelichting: Tarieven zijn 2026-bedragen van de ACM en Liander; andere netbeheerders en latere jaren wijken af. Het rekenvoorbeeld gebruikt aangenomen vermogens en een theoretische grens van 230 V × 25 A; de tijdsafhankelijke nettarieven zijn een ontwerpbesluit en kunnen nog veranderen.
Ontdek of een thuisbatterij bij jou past
Doe de gratis scan in 2 minuten en ontvang advies op basis van je verbruik en opwek.