In het kort
Bij stroomuitval kan een thuisbatterij met back-upfunctie vooral zuinige, belangrijke apparaten voeden: koelkast en vriezer, de pomp en elektronica van de cv-ketel, router en modem, ledverlichting en opladers. Twee grenzen bepalen wat lukt: het vermogen dat de omvormer tegelijk kan leveren, inclusief startpieken van motoren, en de energie in kWh die in de batterij beschikbaar is. Een inductiekookplaat of warmtepomp vraagt vaak te veel vermogen of trekt de batterij snel leeg. Een back-upgroep van ongeveer 3 kWh per dag houdt een volle batterij van 10 kWh enkele dagen vol.
Vermogen en energie: twee grenzen tegelijk
Of een apparaat bij stroomuitval op je thuisbatterij werkt, hangt af van twee verschillende grenzen. De eerste is vermogen, uitgedrukt in watt (W) of kilowatt (kW): hoeveel stroom de omvormer op hetzelfde moment kan leveren. De tweede is energie, uitgedrukt in kilowattuur (kWh): hoeveel stroom er in totaal in de batterij zit.
Een waterkoker laat het verschil goed zien. Hij vraagt veel vermogen, vaak meer dan een kilowatt, maar staat maar een paar minuten aan. Een koelkast vraagt weinig vermogen, maar draait dag en nacht. Een back-upsysteem van 3 kW kan de koelkast urenlang voeden, maar loopt vast als je tegelijk de waterkoker, magnetron en wasmachine aanzet. Omgekeerd kan een systeem met veel vermogen en weinig opslag alles even laten draaien, maar is het dan snel leeg. De basis staat in wat is het verschil tussen opslagcapaciteit en vermogen?
Daarom werkt een lijst met "apparaten die wel en niet kunnen" alleen samen met de gegevens van jouw systeem: het back-upvermogen van de omvormer, het aantal fasen dat hij voedt en de hoeveelheid energie die je voor noodstroom vrijhoudt.
Werkt jouw batterij überhaupt bij stroomuitval?
Niet elke thuisbatterij levert stroom als het net uitvalt. Veel systemen schakelen dan uit, omdat ze geen stroom op een uitgevallen net mogen zetten. Een back-upfunctie vraagt extra hardware en een aparte groep of omschakeling in de meterkast. Hoe dat werkt, lees je in kan een thuisbatterij als noodstroomvoorziening dienen? en voor een losse noodstroomaansluiting in wat is een EPS-uitgang?
Ook de omschakeling zelf verschilt per product. Fronius geeft voor de Symo GEN24 Plus twee varianten. De eenvoudige PV Point-functie levert maximaal 3.000 VA op één fase, met een omschakeltijd tot 15 seconden. De Full Backup-variant voedt alle drie de fasen en schakelt binnen maximaal 10 seconden om. Bij zulke omschakeltijden valt alles even uit: de router start opnieuw op, een computer zonder eigen accu gaat uit en de klok van de magnetron springt terug. Een naadloze overgang zoals bij een UPS is bij thuisbatterijen niet vanzelfsprekend.
Is de batterij helemaal leeg of was het net al uit voordat de batterij kon inspringen, dan is de vraag of het systeem zelfstandig kan opstarten. Dat heet black start.
Welke apparaten zijn makkelijk en welke zijn lastig?
De tabel hieronder geeft een praktische indeling. De vermogens zijn indicatief en bedoeld als startpunt. Kijk voor je eigen apparaten op het typeplaatje of meet ze met een energiemeter in het stopcontact.
| Apparaat | Vermogen | Energie per dag | Op back-up? |
|---|---|---|---|
| Router en glasvezelmodem | laag, enkele tientallen watt of minder | laag | Ja, hoge prioriteit |
| Ledverlichting | laag per lamp | laag | Ja, een paar lampen |
| Koelkast of koel-vriescombinatie | laag, met korte startpiek | ca. 0,35 tot 1 kWh | Ja, hoge prioriteit |
| Cv-ketel (pomp en elektronica) | laag tot gemiddeld | afhankelijk van stookgedrag | Ja, als je op gas stookt |
| Laptop en telefoons opladen | laag | laag | Ja |
| Waterkoker, magnetron | hoog, vaak boven 1 kW | laag bij kort gebruik | Kort, niet tegelijk |
| Inductiekookplaat | hoog, meerdere kW | gemiddeld | Alleen met ruim back-upvermogen |
| Warmtepomp | gemiddeld tot hoog, plus elektrisch element | hoog in de winter | Meestal niet of beperkt |
| Wasdroger, vaatwasser, laadpaal | hoog | hoog | Uitstellen |
De energie voor de koelkast is afgeleid van cijfers van Milieu Centraal: een nieuwe koel-vriescombinatie met energielabel C gebruikt ongeveer 160 kWh per jaar, een exemplaar van 15 jaar oud ongeveer 350 kWh. Dat is 0,44 tot 0,96 kWh per dag.
Waarom het startvermogen van apparaten telt
Apparaten met een motor of compressor, zoals een koelkast, vriezer, pomp of wasmachine, vragen bij het opstarten kort een veel hoger vermogen dan wanneer ze draaien. Dat heet aanloopstroom of startvermogen. Een omvormer moet die piek kunnen leveren, anders schakelt hij af of start het apparaat niet.
Omvormers geven daarom vaak twee getallen: een continu vermogen en een piekvermogen voor korte tijd. Victron noemt voor zijn Compact-omvormer van 1.200 VA bijvoorbeeld een piekvermogen van 2.400 W, en beschrijft die piek als bedoeld voor apparaten met een hoog startvermogen, zoals compressoren en elektromotoren. Kijk bij jouw back-upsysteem dus niet alleen naar het continu vermogen, maar ook naar het piekvermogen en hoe lang dat beschikbaar is.
Wat gebeurt er bij overbelasting? Tesla schrijft voor de Powerwall dat het aanzetten van zware apparaten tijdens een stroomuitval de batterij kan overbelasten, waarna hij de woning niet meer voedt. Zet je die apparaten uit, dan herstart het systeem meestal binnen ongeveer een minuut. Bij andere merken kan het anders werken. Spreid zware apparaten dus in de tijd en zet ze niet allemaal tegelijk aan.
Koelkast, vriezer en cv-ketel: de belangrijkste drie
Een koelkast en vriezer zijn de klassiekers voor een back-upgroep. Ze vragen weinig energie en de schade bij uitval, bedorven eten, is concreet. Omdat de compressor aan en uit gaat, ligt het gemiddelde vermogen veel lager dan het vermogen terwijl de compressor draait. Een koel-vriescombinatie van 160 kWh per jaar gebruikt gemiddeld ongeveer 18 W. Houd bij twijfel rekening met het startvermogen.
De cv-ketel wordt vaak vergeten. Volgens de overheidscampagne Denk Vooruit werken cv-installaties niet meer als de stroom uitvalt. Ook een gasgestookte ketel heeft stroom nodig voor de elektronica, ontsteking en circulatiepomp. Stook je op gas, dan is de cv-ketel daarom een logische kandidaat voor de back-upgroep, mits het systeem een geschikte en stabiele spanning levert. Vraag de installateur of de ketelfabrikant iets zegt over voeding via een omvormer. Een oude circulatiepomp kan overigens flink verbruiken: Milieu Centraal noemt voor een oude vloerverwarmingspomp zonder schakelaar 700 kWh per jaar, tegen 130 kWh met een pompschakelaar.
Warmtepomp en inductiekookplaat: kan dat op de batterij?
Hier gaat het vaak mis. Een warmtepomp gebruikt volgens Milieu Centraal één deel stroom om drie tot vijf delen warmte te maken. Dat is efficiënt, maar in de winter blijft er veel stroom nodig. Stel dat je woning op een koude dag 30 kWh warmte vraagt. Bij een rendement van 3 tot 5 is dat 6 tot 10 kWh stroom per dag. Een batterij van 10 kWh is dan in ongeveer een dag leeg, zonder dat er nog iets anders op draait. Schakelt ook het elektrische bijverwarmingselement in, dan gaat het nog sneller. Bovendien kan een warmtepomp een groter vermogen vragen dan een eenvoudige back-uputgang levert, en zijn sommige warmtepompen op drie fasen aangesloten.
Een inductiekookplaat neemt volgens Milieu Centraal meestal 2 groepen in de meterkast in beslag, bij een grote plaat soms 3, en heeft een eigen perilex-aansluiting. Zo'n kookplaat past niet op een back-uputgang van 3.000 VA op één fase. Over een jaar is het verbruik wel beperkt: Milieu Centraal noemt ongeveer 175 kWh per jaar voor inductie, gemiddeld een halve kWh per dag. Met een volledige back-up die genoeg vermogen levert op de juiste fasen, kun je dus kort koken. Met een beperkte back-uputgang niet. Kies in dat geval voor een waterkoker of magnetron op de back-upgroep, één tegelijk.
Of je systeem één of drie fasen kan voeden, lees je in heb ik een 1-fase- of 3-fase-thuisbatterij nodig?. Meer over de combinatie in het dagelijks gebruik staat in kan ik een thuisbatterij combineren met een warmtepomp?
Internet en telefoon: werkt het nog als de router aan blijft?
Een router en glasvezelmodem op de batterij houden je thuisnetwerk in de lucht. Of je daadwerkelijk internet hebt, hangt af van de apparatuur van je provider in de wijk en verder in het netwerk. Denk Vooruit waarschuwt dat telefooncentrales kunnen uitvallen en dat mobiele telefonie binnen enkele uren kan uitvallen. Een batterij in huis garandeert dus geen verbinding met de buitenwereld.
Houd daarom ook buiten de batterij om rekening met de basis die Denk Vooruit adviseert: een radio op batterijen, een zaklamp en een opgeladen powerbank. Bel bij een stroomstoring niet 112 maar het nationale storingsnummer 0800-9009, tenzij er sprake is van een noodgeval.
Rekenvoorbeeld: hoeveel uur houd je het vol?
We rekenen met een back-upgroep voor een gezin dat op gas stookt. Alle getallen behalve de koelkast zijn aannames; vervang ze door je eigen metingen.
| Apparaat | Aanname | Energie per 24 uur |
|---|---|---|
| Koel-vriescombinatie | 160 kWh per jaar (Milieu Centraal, label C) | 0,44 kWh |
| Router en modem | 15 W continu | 0,36 kWh |
| Ledverlichting | 60 W gedurende 6 uur | 0,36 kWh |
| Laptop en telefoons | 50 W gedurende 4 uur | 0,20 kWh |
| Cv-ketel, pomp en elektronica | gemiddeld 40 W | 0,96 kWh |
| Eigen verbruik batterijsysteem | gemiddeld 30 W | 0,72 kWh |
| Totaal | ca. 3,0 kWh |
Neem een batterij met 10 kWh bruikbare capaciteit. Hoeveel daarvan bij een stroomuitval beschikbaar is, hangt af van de laadstand op dat moment. Daarom stellen veel systemen een noodstroomreserve in: een deel dat de batterij nooit leeg handelt. In dit voorbeeld kijken we naar drie situaties:
- Reserve van 30% (3 kWh): ongeveer 24 uur voor deze back-upgroep, zonder zonnestroom.
- Batterij half vol (5 kWh): ongeveer 40 uur.
- Batterij vol (10 kWh): ongeveer 3 dagen.
Kookt het gezin daarnaast één keer per dag elektrisch met ongeveer 1 kWh, dan zakt de duur bij een volle batterij naar bijna 2,5 dag. Draait er een warmtepomp met 8 kWh per dag mee, dan is diezelfde volle batterij na ongeveer 22 uur leeg. Kunnen zonnepanelen tijdens de storing bijladen, dan wordt de duur langer, maar dat hangt af van je systeem en het weer. In de winter is die bijdrage klein. Het eigen verbruik van het systeem telt op zo'n lange duur flink mee; zie hoeveel stroom verbruikt een thuisbatterij zelf?. Wil je zelf varianten doorrekenen, gebruik dan onze noodstroomcalculator.
Een noodstroomreserve kost wel iets: energie die je vrijhoudt, gebruik je niet om dure avonduren af te dekken. Een reserve van 3 kWh die je bijna nooit nodig hebt, is in normale tijden ongebruikte capaciteit. Dat is een afweging, geen vaste regel.
Zo deel je een back-upgroep praktisch in
- Maak een prioriteitenlijst. Begin met koelkast, vriezer, cv-ketel, router en een paar lichtpunten. Zet zware apparaten bewust níet op de back-upgroep.
- Tel het gelijktijdige vermogen op. Houd ruimte voor startpieken. Bij een back-up van 3.000 VA past de koelkast met verlichting en router makkelijk; een waterkoker erbij kan al krap worden als de koelkast net start.
- Tel de energie per dag op. Vergelijk die met de reserve die je wilt aanhouden.
- Kies welke groepen of stopcontacten op de back-up komen. Laat de installateur een duidelijk gelabelde groep maken, zodat je tijdens een storing weet welke stopcontacten stroom hebben.
- Test de omschakeling. Laat bij oplevering zien wat er gebeurt als het net wegvalt: hoe lang duurt de omschakeling, welke apparaten herstarten en werkt de cv-ketel daarna normaal?
- Spreek gedrag af. Zet tijdens een storing zware apparaten uit. Denk Vooruit adviseert bovendien stekkers uit het stopcontact te halen, zodat apparaten niet beschadigen als de stroom terugkomt. Dat geldt vooral voor apparaten die niet op de back-upgroep zitten.
Conclusie
Bij stroomuitval kun je op een thuisbatterij met back-upfunctie vooral apparaten laten werken die weinig vermogen en weinig energie vragen: koelkast en vriezer, de cv-ketel, router, verlichting en opladers. Zware apparaten zoals een inductiekookplaat, warmtepomp, wasdroger of laadpaal vragen te veel vermogen voor een beperkte back-uputgang of trekken de batterij snel leeg. Kijk naar drie dingen: het continu en piekvermogen van de omvormer, het aantal fasen dat hij voedt en de energie die je als reserve vrijhoudt. Met een bewust gekozen back-upgroep van ongeveer 3 kWh per dag kom je met een volle batterij van 10 kWh enkele dagen vooruit; met een warmtepomp erbij vaak minder dan een dag.
Veelgestelde vragen
Kan een koelkast op een thuisbatterij draaien bij stroomuitval?
Ja, als je batterij een back-upfunctie heeft. Een koel-vriescombinatie gebruikt volgens cijfers van Milieu Centraal ongeveer 0,44 tot 0,96 kWh per dag, maar de omvormer moet wel het startvermogen van de compressor aankunnen.
Werkt mijn cv-ketel bij stroomuitval als ik een thuisbatterij heb?
Alleen als de cv-ketel op een groep zit die door de back-upfunctie wordt gevoed. Zonder stroom werken cv-installaties niet, ook niet op gas.
Kan ik een warmtepomp op mijn thuisbatterij laten draaien bij stroomuitval?
Soms kort, maar meestal niet lang. Op een koude dag kan een warmtepomp 6 tot 10 kWh stroom vragen, en veel back-uputgangen leveren te weinig vermogen of maar één fase.
Kan ik koken op inductie tijdens een stroomstoring?
Alleen als je back-upsysteem genoeg vermogen levert op de fasen waarop de kookplaat is aangesloten. Op een eenvoudige back-uputgang van 3.000 VA op één fase lukt dat niet; een waterkoker of magnetron kan dan wel, één tegelijk.
Hoe lang houdt een thuisbatterij van 10 kWh het vol bij stroomuitval?
Met alleen koelkast, cv-ketel, router, verlichting en opladers (ongeveer 3 kWh per dag) zo'n drie dagen bij een volle batterij. Met een warmtepomp erbij vaak minder dan een dag.
Waarom valt mijn back-up uit als ik de waterkoker aanzet?
Dan vraag je waarschijnlijk meer vermogen dan de omvormer kan leveren, zeker als tegelijk een compressor start. Zet zware apparaten na elkaar aan en controleer het continu en piekvermogen van je systeem.
Bronnen en controle
- Denk Vooruit (Rijksoverheid) – Geen stroom, geraadpleegd 13 oktober 2026. Gebruikt voor wat er uitvalt zonder stroom (cv-installaties, telefonie), het advies om stekkers eruit te halen en het storingsnummer 0800-9009.
- Milieu Centraal – Koelkasten en vriezers: welke kies ik?, geraadpleegd 13 oktober 2026. Gebruikt voor het jaarverbruik van nieuwe en oude koel-vriescombinaties.
- Milieu Centraal – Grote energieslurpers, geraadpleegd 13 oktober 2026. Gebruikt voor het verbruik van een oude vloerverwarmingspomp en de verhouding stroom en warmte bij een warmtepomp.
- Milieu Centraal – Inductiekookplaat: elektrisch koken, geraadpleegd 13 oktober 2026. Gebruikt voor het aantal groepen, de perilex-aansluiting en het jaarverbruik van inductie.
- Fronius – Symo GEN24 10.0 Plus technische gegevens, geraadpleegd 13 oktober 2026. Gebruikt voor het vermogen en de omschakeltijden van PV Point en Full Backup als productvoorbeeld.
- Tesla Support – Best Practices During Power Cuts, geraadpleegd 13 oktober 2026. Gebruikt voor het gedrag bij overbelasting en herstart als fabrikantvoorbeeld.
- Victron Energy – Handleiding Inverter Compact 1200/1600, geraadpleegd 13 oktober 2026. Gebruikt als voorbeeld van continu vermogen tegenover piekvermogen voor apparaten met een hoog startvermogen.
Controletoelichting: Behalve het koelkastverbruik zijn de vermogens en dagverbruiken in het rekenvoorbeeld aannames; meet je eigen apparaten of kijk op het typeplaatje. Back-upvermogen, omschakeltijd en het gedrag bij overbelasting verschillen per merk, model en installatie; de productvoorbeelden zijn geen aanbeveling.
Ontdek of een thuisbatterij bij jou past
Doe de gratis scan in 2 minuten en ontvang advies op basis van je verbruik en opwek.