Gebruik • 7 min lezen

Sluipverbruik meten en verlagen: zo weet je wat je thuisbatterij 's nachts moet leveren

In het kort: Meet je basislast door 's avonds om 23.00 uur en 's ochtends om 07.00 uur de meterstand te noteren: het verschil gedeeld door 8 uur is je gemiddelde nachtverbruik. Volgens Milieu Centraal gaat een gemiddeld huishouden uit van zo'n 450 kWh sluipverbruik per jaar, ongeveer 50 watt continu. Elke 50 watt die je schrapt, scheelt een thuisbatterij 0,7 kWh per nacht van 14 uur en jou ongeveer 110 euro per jaar.

Sluipverbruik en basislast: twee getallen die je uit elkaar houdt

Sluipverbruik is de stroom die apparaten gebruiken terwijl je ze niet gebruikt: de tv op stand-by, de decoder, een laptoplader die in het stopcontact blijft zitten. Milieu Centraal noemt televisies, decoders, computers en transformatoren als typische voorbeelden. Volgens Milieu Centraal, zoals geciteerd door Overstappen.nl en Gaslicht.com, gaat een gemiddeld huishouden op ongeveer 450 kWh sluipverbruik per jaar uit.

Wat je 's nachts op je slimme meter ziet, is meer dan dat. Daar zit ook alles in wat gewoon doorwerkt: de koelkast en vriezer, de pomp van de cv-ketel, de router, een aquarium of een close-in boiler. Samen heet dat de basislast. Voor een thuisbatterij is juist die basislast het getal dat telt, want dat is wat de batterij elke avond en nacht moet leveren zolang er geen zon is. Het sluipverbruik is het deel van die basislast dat je met een schakelaar of een stekkerdoos kunt laten verdwijnen.

Ter vergelijking: 450 kWh per jaar komt neer op gemiddeld ongeveer 51 watt, dag en nacht. Enpuls mat in een onderzoek voor KlikAanKlikUit bij 16 eengezinswoningen van woningcorporatie Alwel apparaat voor apparaat en kwam uit op gemiddeld 49,93 watt sluipverbruik. Dat is een kleine steekproef, maar de orde van grootte past bij het landelijke getal.

Zo meet je je basislast met de slimme meter

Je hebt geen extra apparatuur nodig om te beginnen. De slimme meter telt alles wat je huis afneemt, en 's nachts staat het meeste uit. Heb je zonnepanelen, dan is de nacht ook het enige moment waarop teruglevering het beeld niet vertroebelt. Hoe je de standen op het display vindt, staat in hoe je de meterstanden van je slimme meter afleest.

  1. Kies een gewone nacht waarin niemand wast, droogt, laadt of kookt na 23.00 uur.
  2. Noteer om 23.00 uur de stand voor afgenomen stroom. Bij een meter met twee tarieven is dat de stand voor het lage tarief.
  3. Noteer om 07.00 uur dezelfde stand opnieuw, voordat iemand de waterkoker aanzet.
  4. Trek de standen van elkaar af en deel door 8 uur. Vermenigvuldig met 1.000 voor het gemiddelde vermogen in watt.
  5. Herhaal dit op een tweede nacht. Liggen de uitkomsten ver uit elkaar, zoek dan naar een apparaat dat soms aanslaat.

Een rekenvoorbeeld: om 23.00 uur staat er 4.512,40 kWh op de meter en om 07.00 uur 4.513,60 kWh. Dat is 1,2 kWh in 8 uur, dus 150 watt gemiddeld. Een koelkast en een cv-pomp slaan aan en af, dus een meting over een paar uur zegt meer dan het getal op één moment.

Heb je een P1-dongle of een app die de slimme meter uitleest, dan gaat het sneller. Milieu Centraal onderscheidt twee soorten: een P1-verbruiksmanager die je met een kabel op de meter aansluit en die direct meekijkt, en een P4-dienst die de meter een keer per dag op afstand uitleest en het verbruik van gisteren toont, meestal in blokken van een uur of een kwartier. In een P4-app kijk je naar de laagste uurwaarden tussen 2.00 en 5.00 uur. Met een P1-meter zie je het wattage live en kun je groepen een voor een uitschakelen om te zien wat er wegvalt. Meer over die poort lees je in de P1-poort van je slimme meter en je thuisbatterij.

Welke apparaten je zoekt

Ligt je basislast duidelijk boven de 100 watt, dan loont het om verder te zoeken. Overstappen.nl noemt per jaar 90 tot 280 kWh voor een close-in boiler, 30 kWh of meer voor een tv-decoder, ongeveer 4 kWh voor een tv in stand-by en tot 56 kWh voor een tv met netwerkfuncties. Een oude koelkast is geen sluipverbruiker, maar wel een vaste post: Gaslicht.com noemt ongeveer 360 kWh per jaar voor een koelkast van 15 jaar oud tegen ongeveer 150 kWh voor een nieuwe.

Losse apparaten meet je met een energiemeter die je tussen stopcontact en stekker zet. Milieu Centraal noemt een prijs van een tientje tot enkele tientallen euro's. Laat zo'n meter een nacht aan een apparaat hangen, deel het verbruik door het aantal uren en reken dat om naar een jaar. Begin bij de tv-hoek, de werkplek met computer en printer, de keuken en de meterkast zelf, waar vaak een router, een switch of een slimme-thuiscentrale zit.

Nieuwe apparaten helpen vanzelf mee. Sinds 9 mei 2025 gelden in de EU strengere eisen voor stand-by en uit-stand, en vanaf 9 mei 2027 mag een nieuw apparaat volgens Ondernemersplein maximaal 0,5 watt in stand-by gebruiken, 0,3 watt in de uit-stand en 0,8 watt in stand-by met een display. Voor apparaten die aan het netwerk blijven hangen geldt 2 tot 7 watt, afhankelijk van het product. Oude apparaten vallen daar niet onder, en daar zit dus vaak de winst.

Wat je basislast betekent voor je thuisbatterij

Elke watt basislast moet 's avonds en 's nachts ergens vandaan komen. Zonder batterij is dat het net, met een batterij is dat de opgeslagen zonnestroom of de goedkope uren van een dynamisch contract. Reken met een donkere periode van 14 uur, van 18.00 tot 08.00 uur, en zie wat de basislast alleen al vraagt.

BasislastPer nacht van 14 uurPer jaar (24 uur per dag)
50 watt0,7 kWh438 kWh
100 watt1,4 kWh876 kWh
150 watt2,1 kWh1.314 kWh
250 watt3,5 kWh2.190 kWh

Aanname in de tabel: een constante last, zonder koken, wassen, laden of verwarmen. Een huishouden met 250 watt basislast gebruikt dus ruim 3 kWh van zijn batterij voordat er ook maar een pan op het vuur staat. Bij 50 watt is dat 0,7 kWh. Dat verschil is groter dan het verschil tussen twee batterijmaten die vaak naast elkaar in offertes staan.

Daar volgt een praktische regel uit. Verlaag eerst je basislast en bepaal daarna pas de capaciteit. Wie de batterij kiest op basis van een avond met een hoge basislast, koopt capaciteit voor een decoder en een oude vriezer. Hoe je de rest van de berekening maakt, staat in hoeveel kWh thuisbatterij je nodig hebt.

Vergeet ook de batterij zelf niet. Een thuisbatterij heeft elektronica, een batterijbeheersysteem en communicatie die altijd aan staan, en dat verbruik telt na de installatie mee in je basislast. Hoeveel dat kan zijn, verschilt sterk per systeem; zie hoeveel stroom een thuisbatterij zelf verbruikt. Vraag bij een offerte naar dat eigen verbruik, zeker als je basislast laag is.

Wat besparen oplevert, met en zonder batterij

Gaslicht.com rekent voor 2026 met 25 cent per kWh. Haal je met een stekkerdoos, een schakelklok en het vervangen van een oud apparaat 50 watt van je basislast af, dan scheelt dat 438 kWh per jaar, ofwel ongeveer 110 euro. Dat bedrag haal je zonder batterij, zonder installateur en zonder terugverdientijd van jaren. Milieu Centraal noemt voor schakelklokken prijzen van 10 tot 50 euro, en zo'n bespaarstekker gebruikt zelf 0,1 tot 0,3 watt.

Heb je al een batterij, dan verandert de rekensom een beetje. De kWh die je niet meer 's nachts verbruikt, blijft in de batterij en dekt een deel van de avondpiek, of hoeft op een dynamisch contract niet ingekocht te worden. In de winter, als de zonnepanelen weinig opleveren, telt elke kWh die de batterij niet aan stand-by kwijt is dubbel: daar is de opslag het krapst.

Niet alles hoort uit. De cv-ketel, de koelkast, een rookmelder op netstroom en een alarmsysteem moeten aan blijven. Ook de router laten veel mensen aan, omdat de omvormer, de batterij en slimme apparaten via internet communiceren. Zet die dus niet zomaar op een schakelklok zonder te weten wat er dan uitvalt.

Wat je deze week kunt doen

Meet twee nachten je basislast met de meterstand of je P1-app. Ligt die onder de 60 watt, dan valt er weinig te halen en kun je je batterijkeuze baseren op je avondverbruik. Ligt hij boven de 100 watt, koop dan eerst een energiemeter van een paar tientjes en zoek de twee of drie grootste posten. Meet daarna opnieuw en neem pas dat getal mee naar de installateur. Een offerte op basis van een opgeschoonde basislast is eerlijker over wat de batterij voor je kan doen, en soms blijkt een kleinere batterij genoeg.

Veelgestelde vragen

Hoeveel sluipverbruik is normaal?

Milieu Centraal gaat volgens Overstappen.nl en Gaslicht.com uit van ongeveer 450 kWh per jaar voor een gemiddeld huishouden, omgerekend zo'n 51 watt continu. Enpuls mat bij 16 huurwoningen gemiddeld 49,93 watt. Je basislast op de slimme meter ligt hoger, omdat daar ook de koelkast, de cv-pomp en de router in zitten.

Kan ik sluipverbruik meten zonder losse energiemeter?

Ja. Noteer 's avonds laat en 's ochtends vroeg de meterstand voor afgenomen stroom, trek ze van elkaar af en deel door het aantal uren. Met een P1-dongle zie je het wattage live, en een P4-app toont het verbruik van gisteren per uur of kwartier. Voor losse apparaten heb je wel een stekkermeter nodig.

Moet ik mijn router 's nachts uitzetten als ik een thuisbatterij heb?

Liever niet zonder overleg met je installateur. Omvormer, batterij en app communiceren vaak via internet, en een batterij die op een dynamisch contract stuurt, heeft prijsinformatie nodig. Kijk eerst naar apparaten die zonder gevolgen uit kunnen, zoals de tv-hoek, een printer of een oude vriezer.

Telt het eigen verbruik van de thuisbatterij mee als sluipverbruik?

In de praktijk wel: de elektronica en het batterijbeheersysteem van een thuisbatterij staan altijd aan en dat zie je terug in je basislast. Hoeveel dat is, verschilt per systeem. Vraag het bij de offerte na, zeker als je eigen basislast laag is.

Bronnen en controle

Controletoelichting: Het rekenvoorbeeld met de meterstanden en de tabel met basislast per nacht zijn eigen berekeningen met de genoemde aannames. Het bedrag van 110 euro gaat uit van 25 cent per kWh.

Past een thuisbatterij bij jou?

Doe de gratis scan in 2 minuten en ontvang advies op basis van je verbruik en opwek.

Start de gratis scan Direct offertes vergelijken