In het kort
Een thuisbatterij gebruikt continu een paar tot enkele tientallen watt voor elektronica, communicatie en batterijbeheer: in labtests van de HTW Berlin tussen 4 en 64 watt. Dat is 35 tot ruim 500 kWh per jaar, nog los van het verlies bij laden en ontladen. CE Delft rekende bij praktijkmetingen met een totaal verlies van ongeveer 15 procent, en dat loopt op als het systeem vaak op laag vermogen werkt of in de winter leeg staat.
Drie manieren waarop een batterij zelf stroom gebruikt
Het eigen verbruik van een thuisbatterij bestaat uit drie delen die je niet altijd los ziet. Het eerste is stand-byverbruik: de regelelektronica, de communicatiemodule, het display, de energiemeter in de meterkast en soms een aparte energiemanager staan dag en nacht aan. Het tweede is omzettingsverlies. Bij elke stap van wisselstroom naar gelijkstroom en terug wordt een deel van de energie warmte. Het derde deel valt het minst op: het batterijmanagementsysteem (BMS) haalt zijn eigen stroom direct uit de cellen.
Dat laatste maakt meten lastig. Volgens de Stromspeicher-Inspektion 2026 van de HTW Berlin kan het BMS-verbruik niet volgens de gangbare testmethode worden gemeten, zodat de onderzoekers daarvoor de opgave van de fabrikant gebruiken. In de app zie je het hooguit als een batterij die langzaam een paar procent zakt terwijl er niets gebeurt. Wat het BMS precies doet, lees je in wat doet een batterijmanagementsysteem.
Waar die energie vandaan komt, verschilt per systeem. De HTW schrijft dat het stand-byverbruik aan de wisselstroomkant uit het net kan komen of aan de gelijkstroomkant uit de batterij. In het eerste geval zie je het terug als afname op je slimme meter, in het tweede als een batterij die minder levert dan je verwacht.
Wat metingen laten zien
De HTW Berlin test elk jaar thuisbatterijsystemen in het lab, samen met het KIT. In de editie van maart 2026 zaten twaalf systemen van tien fabrikanten. Het stand-byverbruik liep uiteen van 4 tot 64 watt. Het BMS kwam daar los nog bij, bij één systeem tot 37 watt volgens de fabrikant. De onderzoekers geven een voorbeeld: een BMS van 9 watt heeft na vijf dagen stand-by in de winter ongeveer 1 kWh uit de cellen gehaald.
| Bron | Wat is gemeten of opgegeven | Waarde |
|---|---|---|
| HTW Berlin 2026, 12 systemen | Stand-byverbruik van het systeem | 4 tot 64 W |
| HTW Berlin 2026 | Verbruik BMS (fabrieksopgave) | tot 37 W |
| HTW Berlin 2026 | Gemiddeld rendement van de batterij zelf | 87,9 tot 97,1% |
| HTW Berlin 2025, 22 systemen | Stand-byverbruik, voorbeelden | 6 tot 34 W |
| Datasheet Fronius Symo GEN24 6.0 | Eigen verbruik 's nachts | minder dan 10 W |
| Installatiehandleiding Sessy | Maximale efficiëntie | 94,5% |
Een paar watt klinkt als niets, maar een batterij staat het hele jaar aan. Een jaar telt 8.760 uur. Vier watt continu is dan zo'n 35 kWh per jaar, 64 watt bijna 560 kWh. Dat is energie die nooit bij je apparaten aankomt.
Fabrikantcijfers en labmetingen zijn niet hetzelfde als je jaarverlies thuis. De Sessy-handleiding noemt een maximale efficiëntie van 94,5 procent, maar het woord maximaal is belangrijk: dat geldt in het gunstigste werkpunt. CE Delft mat in opdracht van Vereniging Eigen Huis een jaar lang bij huishoudens met een thuisbatterij en rekent in het rapport met een verlies van zo'n 15 procent. Dat getal omvat de hele keten in een echte woning, inclusief de momenten waarop de batterij weinig doet.
Waarom de nacht en de winter het zwaarst wegen
Een omvormer werkt het efficiëntst als hij een flink deel van zijn vermogen levert. 's Nachts vraagt een huis vaak maar een paar honderd watt: koelkast, router, stand-by van de tv. De HTW verwijst naar eerdere metingen waaruit bleek dat gemiddeld 72 procent van de energiestromen 's nachts onder de 300 watt ligt. Bij 100 watt uitgangsvermogen haalden de geteste 10-kW-omvormers in 2026 een rendement van 66 tot 86 procent. In de editie van 2025 zat er zelfs een systeem bij dat 54 procent haalde: voor 100 watt in huis moest 186 watt uit de batterij komen.
Dan de winter. De HTW schrijft dat de batterij in een eengezinswoning typisch 1.250 tot 3.500 uur per jaar helemaal leeg staat, vooral van november tot februari. In die uren levert de batterij niets op, maar de elektronica draait door. Het stand-byverbruik komt dan uit het net of trekt het laatste beetje uit de cellen. Hoe meer weken je batterij stilstaat, hoe zwaarder dat vaste verbruik weegt tegenover wat hij in de rest van het jaar verschuift.
Dit verklaart ook waarom een rendement van 95 procent op een datasheet en een praktijkverlies van 15 procent prima naast elkaar kunnen bestaan. Het eerste is een momentopname bij gunstige belasting. Het tweede is het jaargemiddelde met nachten op laag vermogen en weken stand-by.
Rekenvoorbeeld: zuinig en onzuinig systeem naast elkaar
Een eigen illustratie met ronde aannames. Een huishouden verschuift met zijn batterij 1.500 kWh per jaar van overdag naar de avond, gemiddeld ruim 4 kWh per dag, met het zwaartepunt in voorjaar, zomer en najaar. We rekenen met een stroomprijs van 25 cent per kWh inclusief belastingen. Systeem A is zuinig: 10 watt stand-by en 90 procent rendement over de hele cyclus. Systeem B gebruikt 40 watt stand-by en haalt 82 procent.
| Systeem A | Systeem B | |
|---|---|---|
| Stand-by per jaar (W × 8.760 uur) | 88 kWh | 350 kWh |
| Omzettingsverlies op 1.500 kWh | 150 kWh | 270 kWh |
| Totaal eigen verbruik | 238 kWh | 620 kWh |
| Waarde bij 25 cent per kWh | ongeveer € 60 | ongeveer € 155 |
Het verschil van zo'n € 95 per jaar komt bovenop wat de batterij oplevert of niet. Over tien jaar is dat bijna duizend euro, genoeg om een goedkopere maar onzuinige batterij duurder te maken dan een zuinige. De HTW komt voor Duitse prijzen op een vergelijkbare orde: tussen het beste en het zwakste geteste systeem zat in hun rekenmodel ongeveer € 200 per jaar, bij een stroomprijs van 40 cent.
Nu het geval waarin het eigen verbruik de batterij bijna opeet. Neem een klein huishouden met weinig overschot dat met een batterij van 5 kWh maar 500 kWh per jaar verschuift. Met 30 watt stand-by gaat er 263 kWh per jaar naar de elektronica, en bij 85 procent rendement nog eens 75 kWh aan omzetting. Van elke kWh die de batterij nuttig verschuift, gaat dan ruim twee derde opnieuw verloren. Van het nut blijft dan weinig over. Met weinig overschot is de vraag niet welke batterij het zuinigst is, maar of je er een nodig hebt. Hoe je het overschot bepaalt, staat in hoeveel kWh thuisbatterij heb ik nodig.
Zo zie je het eigen verbruik in je eigen data
Niet elke app toont eigen verbruik apart. Vaak zie je alleen geladen en ontladen kWh, en soms zijn die berekend in plaats van gemeten. Met een maand aan gegevens kom je toch een eind. Tel op hoeveel kWh er volgens de app in de batterij ging en hoeveel eruit kwam, en kijk of de laadtoestand aan het begin en eind van de maand gelijk is. Het verschil is je verlies over die maand, inclusief het deel dat het BMS uit de cellen haalde.
Een wintermaand is extra leerzaam. Staat de batterij wekenlang leeg, kijk dan 's nachts op je slimme meter of P1-meter naar de afname met en zonder batterij. Sommige systemen laten je de batterij tijdelijk uitschakelen. Een structureel verschil van tientallen watt is het stand-byverbruik dat uit het net komt. Is dat veel hoger dan wat de fabrikant opgeeft, vraag de installateur dan om uitleg. Wat je verlies omgerekend per opgeslagen kWh kost, lees je in wat kost een opgeslagen kWh.
Waar je bij aanschaf op let
Vraag niet alleen naar het rendement van de batterij, want dat is maar één schakel. Het systeemrendement van zonnepaneel of net naar batterij en terug naar je stopcontact zegt meer. De HTW vond in 2025 bij laden verschillen tot 6,2 procentpunt tussen systemen en bij ontladen tot 6,8 procentpunt. Het verschil tussen rendement van cellen en van het hele systeem staat in wat betekent het rendement van een thuisbatterij.
Vier vragen voor de offerte:
- Wat is het stand-byverbruik van het hele systeem in watt, inclusief meter en energiemanager?
- Hoeveel gebruikt het BMS, en komt dat uit de cellen of uit het net?
- Wat is het rendement bij laag vermogen, zoals 100 tot 300 watt?
- Rekent de besparingsprognose met deze verliezen, of alleen met de kWh die de batterij levert?
Een bruikbare vuistregel: tel het stand-byverbruik in watt maal 8,76 voor het aantal kWh per jaar, en zet dat naast wat de batterij volgens de prognose per jaar verschuift. Is het eerste meer dan een tiende van het tweede, dan is het systeem te onzuinig voor jouw gebruik of de batterij te groot voor je overschot. Kies in dat geval een zuiniger systeem, een kleinere batterij of wacht tot je verbruik verandert.
Veelgestelde vragen
Verbruikt een thuisbatterij stroom als hij vol of leeg is?
Ja. De regelelektronica, communicatie en meter blijven aan, en het BMS haalt stroom uit de cellen. In labtests van de HTW Berlin lag het stand-byverbruik tussen 4 en 64 watt. Een batterij staat volgens de HTW 1.250 tot 3.500 uur per jaar helemaal leeg, vooral in de winter.
Hoeveel kWh per jaar is het eigen verbruik?
Reken het stand-byverbruik in watt maal 8,76 voor kWh per jaar: 10 watt is ongeveer 88 kWh. Daar komt het omzettingsverlies bij. CE Delft rekende bij praktijkmetingen met ongeveer 15 procent verlies voor de hele keten.
Waarom zakt mijn batterij een paar procent terwijl er niets gebeurt?
Dat is meestal het batterijmanagementsysteem dat zijn stroom uit de cellen haalt. Volgens de HTW Berlin haalt een BMS van 9 watt in vijf winterdagen ongeveer 1 kWh uit de batterij.
Is een rendement van 95 procent op de datasheet wat ik thuis haal?
Meestal niet. Zo'n cijfer geldt in een gunstig werkpunt. Bij laag vermogen 's nachts en in weken stand-by ligt het jaargemiddelde lager. CE Delft rekende bij praktijkmetingen met een verlies van ongeveer 15 procent.
Bronnen en controle
- HTW Berlin en aquu, Stromspeicher-Inspektion 2026 (maart 2026), geraadpleegd 17 oktober 2026. Gebruikt voor stand-byverbruik, BMS-verbruik, deellastrendement, batterijrendement, uren leeg per jaar en het verschil in euro tussen systemen.
- HTW Berlin, Stromspeicher-Inspektion 2025 (februari 2025), geraadpleegd 17 oktober 2026. Gebruikt voor de voorbeelden van 6 tot 34 W, het systeem met 54 procent bij 100 W en de verschillen bij laden en ontladen.
- CE Delft in opdracht van Vereniging Eigen Huis, Onderzoeksrapportage thuisbatterij (januari 2026), geraadpleegd 17 oktober 2026. Gebruikt voor het praktijkverlies van ongeveer 15 procent.
- Fronius, technische gegevens Symo GEN24 6.0, geraadpleegd 17 oktober 2026. Gebruikt voor het eigen verbruik 's nachts.
- Sessy, Installatiehandleiding (maart 2026), geraadpleegd 17 oktober 2026. Gebruikt voor de maximale efficiëntie van 94,5 procent.
Controletoelichting: De rekenvoorbeelden zijn een eigen illustratie met aangenomen waarden voor stand-byverbruik, rendement, verschoven kWh en een stroomprijs van 25 cent per kWh.
Ontdek of een thuisbatterij bij jou past
Doe de gratis scan in 2 minuten en ontvang advies op basis van je verbruik en opwek.