In het kort: Op 28 oktober 2026 ging de Europese gasprijs voor het eerst sinds december 2022 boven de 100 euro per MWh, meldt TPO, vooral door de lng-tekorten rond de Straat van Hormuz. Stroom stijgt mee, omdat gascentrales de prijs zetten als wind en zon tekortschieten. Volgens een analyse van WattWanneer kostte stroom op de groothandelsmarkt in oktober gemiddeld 17,2 cent per kWh, tegen 8,2 cent een jaar eerder, en groeide het verschil tussen de goedkoopste en duurste uren aan de meter van 10,3 naar 17,0 cent. Met een dynamisch contract levert een batterij daardoor meer op, in ons rekenvoorbeeld hooguit zo'n 9 euro per maand extra. Met een vast contract merk je van dat verschil niets.
Wat er op 28 oktober gebeurde
Op woensdag 28 oktober ging de Europese gasprijs op de handelsplaats TTF voor het eerst sinds december 2022 boven de 100 euro per megawattuur. Volgens TPO stond het contract voor levering in de volgende maand om 16.00 uur op 100,37 euro, ruim 4 procent hoger dan een dag eerder. Daarna zakte de prijs weer iets onder die grens. Begin dit jaar lag dezelfde prijs nog rond de 28 euro. Ter vergelijking: op de piek in augustus 2022 ging het om ongeveer 340 euro, dus van crisisniveaus van toen is nog geen sprake.
De oorzaak ligt vooral buiten Europa. TPO en Overstappen.nl wijzen op de oorlog met Iran: door de Straat van Hormuz varen nauwelijks nog lng-tankers, en installaties in de Golfregio zijn beschadigd. Overstappen.nl meldt dat de lng-export uit de Perzische Golf ongeveer 80 procent lager ligt dan een jaar eerder. Tegelijk concurreert Europa met Azië om de beschikbare ladingen, en Noorwegen leverde minder door storingen en onderhoud.
De gasopslag maakt de markt extra gevoelig. Nederland zat volgens TPO op 26 oktober op 66,5 procent, tegen 73 procent een jaar eerder. Het kabinet verlaagde het vuldoel in september al van 74 naar 64 procent. In de hele EU is de opslag voor ongeveer 75 procent gevuld, terwijl de gebruikelijke doelstelling 90 procent op 1 november is.
Waarom stroom meestijgt, vooral in de avond
Een thuisbatterij slaat geen gas op, dus waarom is dit nieuws voor batterijbezitters? Omdat gascentrales in Nederland een groot deel van de stroom leveren op momenten dat wind en zon tekortschieten. Op de stroombeurs bepaalt de duurste centrale die nodig is de prijs voor iedereen. Overstappen.nl schrijft dat de stroomprijs daarom meestijgt, en dat de verwachte koele, bewolkte en windstille dagen gascentrales vaker laten bijspringen. Hoe die uurprijs precies ontstaat, staat in hoe de day-ahead stroomprijs tot stand komt.
Hoe groot het effect is, rekende energieanalist Herco Zandwijk van WattWanneer uit met de beursprijzen van oktober. Gemiddeld kostte een kilowattuur op de groothandelsmarkt in oktober 17,2 cent, tegen 8,2 cent in oktober 2025. In het tijdvak van 17.00 tot 21.00 uur, als de meeste huishoudens koken en de verwarming aan staat, was dat 23,4 cent tegen 12,4 cent een jaar eerder. Volgens zijn analyse komt 8,8 cent van de stijging van 9 cent door de hogere gasprijs.
Wind doet de rest. Op de stormachtige 24 oktober was de stroomprijs volgens WattWanneer gemiddeld 3,4 cent per kWh. Vijf dagen later, op een windstille dag, was dat 31,2 cent, met een avondpiek van 54 cent. Juist die grote verschillen binnen een week en binnen een dag zijn waar een batterij met een dynamisch contract op draait.
De cijfers naast elkaar
WattWanneer rekende ook terug naar wat een huishouden met een dynamisch contract aan de meter betaalde, dus inclusief energiebelasting, opslag van de leverancier en btw. De tabel zet oktober 2026 naast oktober 2025.
| Oktober | 2025 | 2026 |
|---|---|---|
| Groothandelsprijs gemiddeld | 8,2 ct/kWh | 17,2 ct/kWh |
| Groothandelsprijs 17.00 tot 21.00 uur | 12,4 ct/kWh | 23,4 ct/kWh |
| Dynamisch aan de meter, gemiddeld | 24,0 ct/kWh | 35,2 ct/kWh |
| Drie goedkoopste uren per dag (aan de meter) | 19,2 ct/kWh | 26,3 ct/kWh |
| Drie duurste uren per dag (aan de meter) | 29,5 ct/kWh | 43,3 ct/kWh |
| Verschil goedkoop en duur | 10,3 ct/kWh | 17,0 ct/kWh |
Bron: analyse WattWanneer op basis van beursprijzen, bijgewerkt 31 oktober 2026. De onderste regel is ons eigen verschil tussen de twee regels erboven.
Wie vast of variabel heeft, ziet de stijging op een andere manier. Energievergelijk.nl telde dat in oktober ruim vijftig van de 55 vaste en variabele contracten in hun vergelijker duurder werden, gemiddeld 222 euro per jaar bij 2.300 kWh stroom en 900 m³ gas. Het gemiddelde stroomtarief van de 65 contracten die de site volgt, lag op 29 oktober op 0,328 euro per kWh. TPO meldt dat sinds 16 oktober minstens veertien leveranciers hun vaste tarieven hebben verhoogd. Volgens TPO heeft ongeveer 8 procent van de huishoudens een dynamisch contract en 37 procent een variabel contract.
Rekenvoorbeeld: wat het grotere verschil een batterij oplevert
Een batterij die op prijs stuurt, laadt in de goedkope uren en levert in de dure uren aan je eigen huis. Wat dat oplevert, hangt vooral af van het verschil tussen die twee prijzen. Dat verschil is in een jaar tijd gegroeid van 10,3 naar 17,0 cent per kWh. Om te zien wat dat betekent, rekenen we met deze aannames: een batterij met 5 kWh bruikbare capaciteit, een rendement van 90 procent heen en terug, één volle cyclus per dag, laden tegen de gemiddelde prijs van de drie goedkoopste uren en ontladen tegen de drie duurste uren uit de tabel.
In oktober 2026 kost het laden van 5,56 kWh dan 1,46 euro, en de 5 kWh die eruit komt, vervangt stroom van 2,17 euro. Dat is ongeveer 70 cent per dag, of zo'n 22 euro over de maand. Met de prijzen van oktober 2025 was dat ongeveer 41 cent per dag, zo'n 13 euro per maand. Met dezelfde batterij en dezelfde aannames levert een maand als deze dus grofweg 9 euro meer op.
Zie dat bedrag als een bovengrens. Je huis moet in die drie dure uren ook echt 5 kWh verbruiken, dus gemiddeld zo'n 1,7 kW, en dat haalt een gezin zonder warmtepomp of laadpaal lang niet elke avond. Een batterij treft ook niet elke dag precies de goedkoopste en duurste uren, en op winderige dagen is het verschil klein. Wie de batterij vooral gebruikt om zonnestroom van overdag naar de avond te schuiven, heeft in november en december weinig aan zonnestroom. Rekenen met je eigen verbruik kan met de rekentool voor een dynamisch contract.
Wat de komende winter kan brengen
Niemand weet waar de gasprijs heen gaat. TPO citeert energiedeskundige Jilles van den Beukel, die verwacht dat de prijs op lange termijn opwaarts gaat zolang er in het Midden-Oosten niets wezenlijk verandert. Overstappen.nl noemt ook een meevaller: de herstart van de Belgische kerncentrales Doel IV en Tihange III vermindert de Nederlandse stroomexport naar België. WattWanneer koppelt een paar gasprijzen aan een verwachte gemiddelde stroomprijs voor november tot en met maart.
| Gasprijs (TTF) | Groothandel stroom | Dynamisch aan de meter |
|---|---|---|
| 75 euro/MWh | ca. 15 ct/kWh | ca. 31,5 ct/kWh |
| 85 euro/MWh | ca. 17 ct/kWh | ca. 33,5 ct/kWh |
| 100 euro/MWh | ca. 19 ct/kWh | ca. 36,5 ct/kWh |
| 115 euro/MWh | ca. 21,5 ct/kWh | ca. 39,5 ct/kWh |
Vorige winter lag de groothandelsprijs volgens dezelfde analyse tussen 9 en 11 cent. Een winderige winter drukt het gemiddelde met ongeveer een cent. Over de afgelopen twaalf maanden betaalde een huishouden met een dynamisch contract dat niets verschoof volgens WattWanneer gemiddeld 27,0 cent per kWh, terwijl nieuwe vaste contracten begin oktober gemiddeld rond 30 cent zaten. Die vergelijking kijkt terug. Of dynamisch deze winter goedkoper uitvalt dan vast, hangt van de gasprijs af.
Wat je nu met een batterij of contract doet
Heb je al een thuisbatterij met een dynamisch contract, controleer dan of de sturing echt op uurprijzen werkt en niet alleen op zonnestroom. In een maand als oktober zit het voordeel in de avondpiek, en een batterij die 's middags halfvol blijft omdat er weinig zon is, laat dat liggen. Pas wel op met gas: een dynamisch gascontract volgt de dagprijs, en die is deze winter duur. Lees daarvoor hoe een dynamisch gascontract werkt. Sommige leveranciers bieden dynamische stroom met vast gas.
Heb je een batterij en een vast contract met één tarief, dan verandert het prijsverschil tussen dag en avond voor jou niets. De batterij levert dan alleen iets op door meer eigen zonnestroom te gebruiken, en dat wordt vanaf 1 januari 2027 belangrijker als salderen stopt. Wat een batterij bij een vast contract wel en niet doet, staat in heeft een thuisbatterij zin met een vast contract.
Overweeg je nu pas een batterij vanwege deze prijzen, reken dan niet met één dure maand. Een batterij gaat tien jaar of langer mee, en de gasprijs kan in die tijd net zo goed weer dalen als de lng-aanvoer herstelt. Een redelijke beslisregel: reken met het prijsverschil van een rustig jaar, zoals de 10,3 cent van oktober 2025, en zie een duurdere winter als meevaller. Komt de batterij dan nog uit, dan is de huidige gasprijs geen reden om te wachten. Komt hij alleen uit met de prijzen van deze maand, dan koop je vooral een gok op de gasmarkt.
Veelgestelde vragen
Waarom maakt een hogere gasprijs stroom duurder?
Gascentrales leveren in Nederland een groot deel van de stroom als wind en zon tekortschieten, vooral in de avond. Op de stroombeurs bepaalt de duurste centrale die nodig is de prijs voor iedereen. Volgens een analyse van WattWanneer kwam bijna de hele stijging van de stroomprijs in oktober door de hogere gasprijs.
Verdient een thuisbatterij meer nu de stroom duurder is?
Met een dynamisch contract kan dat, omdat het verschil tussen goedkope en dure uren groter is geworden: in oktober volgens WattWanneer 17,0 cent per kWh aan de meter, tegen 10,3 cent een jaar eerder. In ons rekenvoorbeeld met 5 kWh levert dat hooguit zo'n 9 euro per maand extra op. Met een vast contract met één tarief merk je van dat verschil niets.
Moet ik nu overstappen naar een dynamisch contract?
Alleen als je verbruik kunt verschuiven, bijvoorbeeld met een batterij, een elektrische auto of een warmtepomp met buffer. Wie niets verschuift, betaalt de gemiddelde uurprijs, en die kan deze winter hoog uitvallen als de gasprijs hoog blijft. Let ook op gas: een dynamisch gascontract volgt de dagprijs.
Blijft de gasprijs zo hoog?
Dat weet niemand. De prijs hangt af van de lng-aanvoer door de Straat van Hormuz, de gasopslag en het weer. TPO citeert een energiedeskundige die verwacht dat de prijs op lange termijn opwaarts gaat zolang er in het Midden-Oosten niets verandert, maar dat is een verwachting, geen voorspelling met zekerheid.
Bronnen en controle
- TPO, Gasprijs stijgt boven 100 euro, hoogste niveau sinds 2022 (28 oktober 2026), geraadpleegd 1 november 2026
- Overstappen.nl, Marktupdate energie: gasprijs doorbreekt grens van 100 euro per MWh (28 oktober 2026), geraadpleegd 1 november 2026
- WattWanneer, Waarom is stroom zo duur? Oorzaak en verwachting winter 2026 (bijgewerkt 31 oktober 2026), geraadpleegd 1 november 2026
- Energievergelijk.nl, Gasprijs naar nieuwe piek: bij 52 energiecontracten stegen deze maand de tarieven (29 oktober 2026), geraadpleegd 1 november 2026
- Energievergelijk.nl, Energieprijzen (bijgewerkt 31 oktober 2026), geraadpleegd 1 november 2026
Controletoelichting: De maandcijfers over stroomprijzen en de winterscenario's komen uit één analyse, van WattWanneer, en zijn niet door ons nagerekend op de ruwe beursdata. Energievergelijk.nl noemt in de kop 52 en in de tekst 51 duurder geworden contracten; wij schrijven daarom 'ruim vijftig'. Het rekenvoorbeeld en het verschil van 10,3 en 17,0 cent zijn eigen berekeningen met de genoemde aannames.
Past een thuisbatterij bij jou?
Doe de gratis scan in 2 minuten en ontvang advies op basis van je verbruik en opwek.