Regio Bijgewerkt op

Thuisbatterij Friesland: Liander, netcongestie en subsidie

In het kort

Een thuisbatterij in Friesland koop je in 2026 zonder subsidie: de provincie heeft geen regeling en landelijk is er niets. Friese woningen leverden in 2025 gemiddeld ruim 1.000 kWh terug, op een net dat volgens TenneT pas tussen 2032 en 2035 weer ruimte heeft. Op zelfverbruik alleen verdien je een batterij in ongeveer 21 jaar terug, dus reken eerst met je eigen verbruik.

Netbeheerder
Liander
Gemiddelde afname uit het net
2.560 kWh per woning (CBS, 2025 voorlopig)
Netto na teruglevering
1.550 kWh, laagste van Nederland (CBS, 2025)
Woningen met zonnepanelen
circa 47% (146.453 installaties, eind 2025)
Provinciale subsidie
Geen (oktober 2026)
Netcongestie
TenneT verwacht oplossing tussen 2032 en 2035
Wachtlijst Liander
7.300 kleinverbruikers voor zwaardere of nieuwe aansluiting (juni 2026)

Thuisbatterij in Friesland: wat maakt de provincie anders?

Friesland is een provincie van eengezinswoningen. Van de bijna 314.000 woningen die het CBS op 1 januari 2026 telde, is maar een vijfde een appartement of andere meergezinswoning. Bijna elk huis heeft dus een eigen dak, en dat zie je terug in de cijfers: eind 2025 stonden er 146.453 zonnestroominstallaties bij Friese woningen. Dat komt neer op ongeveer 47 van de 100 woningen, ruim boven Noord- en Zuid-Holland, waar het rond 27 procent ligt.

Die vele panelen drukken de netto stroomrekening. Een Friese woning nam in 2025 volgens voorlopige CBS-cijfers gemiddeld 2.560 kWh uit het net af, maar netto, na aftrek van teruggeleverde stroom, bleef er 1.550 kWh over. Dat is het laagste netto verbruik van alle provincies. Gemiddeld ging er dus ruim 1.000 kWh per woning terug het net op. Zolang salderen bestaat, kost dat niets. Vanaf 1 januari 2027 is die teruggeleverde stroom veel minder waard, en dan wordt opslag interessanter.

Netcongestie in Friesland: TenneT verwacht pas rond 2032 tot 2035 lucht

Het Friese hoogspanningsnet is vooral vol door de grote hoeveelheid wind- en zonne-energie in de provincie. In april 2026 gaf TenneT 670 megawatt aan capaciteit vrij voor partijen die willen terugleveren op het 110 kV-net. Tegelijk schoof TenneT de verwachte oplossing op: waar het onderzoek uit 2024 nog uitging van congestie tot 2027, verwacht TenneT nu pas tussen 2032 en 2035 dat de hele provincie weer ruimte heeft. Bergum is naar verwachting in 2028 klaar en het gebied rond Drachten tussen 2029 en 2030. Rond Lemmer komt 12 MW beschikbaar, maar alleen voor klanten die volledig flexibel kunnen terugschakelen.

Ook op het regionale net van Liander kraakt het. In juni 2026 meldde Liander in Friesland een nieuw knelpunt voor teruglevering bij Wolvega en knelpunten voor afname bij Minnertsga, Schenkenschans en Midsland op Terschelling. Die nieuwe knelpunten gelden voor grootverbruikers met een aansluiting groter dan 3x80 ampère.

Huishoudens merken het op een andere manier. Liander had in juni 2026 7.300 huishoudens en kleine bedrijven in zijn gebied, waaronder Friesland, die langer dan gewenst wachten op een nieuwe of zwaardere aansluiting, soms tot drie jaar. Het gaat om mensen die verbouwen, een warmtepomp nemen of een laadpaal willen. Het net is vooral tussen 16.00 en 21.00 uur zwaar belast. Een gewone aansluiting voor je bestaande huis houd je gewoon; je komt alleen in de rij als je meer vermogen wilt.

Netbeheerder Friesland: Liander

In Friesland beheert Liander het elektriciteitsnet, net als in Noord-Holland, Gelderland en Flevoland. Wie wacht op een zwaardere aansluiting en intussen een warmtepomp of laadpaal overweegt, kan met een batterij de piek in de avond deels zelf opvangen. Dat heet peak shaving. Het vervangt geen zwaardere aansluiting, maar kan helpen om binnen je huidige aansluiting te blijven. Laat een installateur dan wel nagaan of de batterij daar echt op kan sturen.

Subsidie thuisbatterij Friesland

De provincie Friesland heeft geen subsidie voor een thuisbatterij. De enige provinciale regeling in Nederland, die van Flevoland, is voor 2026 al uitgeput. Landelijk is er geen aanschafsubsidie en het kabinet zei op 6 oktober 2026 nee tegen een btw-nultarief op thuisbatterijen. Je betaalt dus 21 procent btw over de batterij, ook als je hem samen met nieuwe zonnepanelen koopt. Controleer altijd de website van je eigen gemeente, want lokale potjes komen en gaan. Meer over landelijke regels lees je in is er subsidie voor een thuisbatterij.

Rekenvoorbeeld: een Fries huis met panelen na 2027

Wat levert een batterij op voor een gemiddeld Fries huishouden met zonnepanelen? We rekenen met het provinciale gemiddelde en noemen alle aannames.

De gemiddelde teruglevering van 1.010 kWh per woning komt van ongeveer 47 procent van de woningen. Per huis met panelen is dat grofweg 2.150 kWh per jaar. Het CBS laat de netto levering per aansluiting niet onder nul zakken, dus de werkelijke teruglevering ligt eerder hoger. Een gemiddelde installatie bij Friese woningen is volgens het CBS ongeveer 4 kWp groot.

Aannames: de batterij vangt de helft van de teruglevering op, 1.080 kWh per jaar, en geeft daarvan 90 procent terug. Stroom uit het net kost ongeveer 26 cent per kWh inclusief btw en energiebelasting (CBS-gemiddelde voor september 2026). De terugleververgoeding is vanaf 2027 minimaal de helft van het kale leveringstarief, ongeveer 6 cent.

Dat geeft: 970 kWh eigen stroom in de avond bespaart ongeveer € 252, en je mist € 65 aan terugleververgoeding. Netto is dat rond € 185 per jaar. Bij een aanschafprijs van € 4.000 inclusief installatie (aanname) is de terugverdientijd ongeveer 21 jaar. Dat haalt de meeste batterijen niet.

In 2026 is het nog minder: zolang je mag salderen, levert een batterij alleen iets op als je leverancier terugleverkosten rekent. Hij wordt pas interessant als je ook op uurprijzen gaat sturen met een dynamisch contract, of als je verbruik veel hoger is dan gemiddeld. Reken je eigen getallen door met de terugverdientijd-rekentool.

Wanneer is een batterij in Friesland wel de moeite waard?

Een batterij past het best bij een vrijstaande woning of boerderij met veel panelen, een warmtepomp of elektrische auto en een leverancier die per teruggeleverde kWh rekent. Wil je bij een stroomstoring een paar groepen in huis laten doordraaien, dan is een batterij met noodstroomfunctie een argument dat niet in euro's te vangen is. Wie weinig verbruikt en vooral overdag thuis is, haalt meer uit het verschuiven van de wasmachine en vaatwasser naar zonnige uren dan uit een batterij van € 4.000.

Veelgestelde vragen

Is er subsidie voor een thuisbatterij in Friesland?

Nee. De provincie Friesland heeft geen thuisbatterijsubsidie en landelijk is er geen aanschafsubsidie of btw-nultarief. Kijk wel bij je gemeente voor tijdelijke regelingen.

Wie is de netbeheerder in Friesland?

Liander beheert het elektriciteitsnet in Friesland. TenneT beheert het hoogspanningsnet daarboven.

Hoe lang duurt de netcongestie in Friesland nog?

TenneT verwacht na een nieuwe berekening in april 2026 dat de congestie in Friesland tussen 2032 en 2035 verdwijnt. Bergum volgt naar verwachting in 2028 en het gebied rond Drachten in 2029 of 2030.

Kom ik als huishouden op een wachtlijst?

Alleen als je een nieuwe of zwaardere aansluiting aanvraagt. Liander had in juni 2026 7.300 huishoudens en kleine bedrijven die daarop wachten, soms tot drie jaar. Met je bestaande aansluiting kun je zonnepanelen en een batterij gewoon gebruiken.

Hoeveel stroom verbruikt een Fries huishouden gemiddeld?

Een Friese woning nam in 2025 gemiddeld 2.560 kWh uit het net af en netto 1.550 kWh na aftrek van teruglevering, volgens voorlopige CBS-cijfers.

Bronnen en controle

Weet je al of een thuisbatterij bij jou past?

Doe de gratis scan in 2 minuten en ontvang advies op basis van je verbruik en opwek.

Start de gratis scan Direct offertes vergelijken