In het kort: In Nederland hangen nog ongeveer 400.000 analoge elektriciteitsmeters, meldt Netbeheer Nederland via Liander-manager Tim Boerakker in Solar Magazine (31 oktober 2026). Begin dit jaar waren het er ongeveer 500.000. Door de Energiewet moeten die meters weg, omdat ze afname en teruglevering niet apart tellen en dat na het einde van salderen op 1 januari 2027 wel nodig is. Wie op het aanbod van de netbeheerder ingaat, betaalt niets. Wie blijft weigeren, kan na een melding bij de RDI een last onder dwangsom krijgen, met zonnepanelen tot 1.650 euro. Voor een thuisbatterij die stuurt op actuele meetgegevens is een slimme meter met P1-poort meestal de handigste keuze.
Wat de netbeheerders nu melden
Twee maanden voor het einde van de salderingsregeling hangen er in Nederland nog ongeveer 400.000 analoge elektriciteitsmeters. Dat zegt Tim Boerakker, manager meters en meetruimte bij Liander en voorzitter van het sectorteam Meetketen Kleinverbruik bij Netbeheer Nederland, in een interview met Solar Magazine van 31 oktober 2026. Begin dit jaar ging het nog om ongeveer 500.000 meters. In tien maanden is dus zo'n 100.000 meters vervangen.
De netbeheerders hadden vooraf twee jaar ingepland voor de klus. Volgens Boerakker krijgt ongeveer de helft van de huishoudens met een oude meter dit jaar een aanbod en de andere helft volgend jaar. De capaciteit om de meters te wisselen is volgens hem al ingekocht. De groep die nog over is, is gemengd: mensen die de brief hebben gemist, huishoudens die zijn verhuisd en adressen waar vervangen technisch lastiger is.
Zijn advies aan wie nog een oude meter heeft, is kort: ga in op het aanbod zodra het komt. Wie nog geen brief heeft gehad, wordt volgens Boerakker niet bestraft. Tot de wissel geef je je meterstanden gewoon met de hand door.
Waarom de oude meter eruit moet
De Energiewet, die op 1 januari 2026 in werking trad, schrijft voor dat ongeschikte Ferrarismeters bij kleinverbruikers worden vervangen. Zo'n meter met draaischijf telt afname en teruglevering niet apart: als je zonnepanelen stroom terugleveren, draait de teller terug. Kassa noemt naast analoge meters ook digitale eenrichtingsmeters als verouderd. Volgens Solar Magazine geldt de plicht voor alle kleinverbruikers met een aansluiting tot 3 x 80 ampère.
Voor salderen maakte het weinig uit dat een oude meter de stromen niet scheidde, want teruglevering en afname werden toch tegen elkaar weggestreept. Vanaf 1 januari 2027 werkt dat niet meer. Je betaalt dan het volle tarief voor elke kWh die je van het net haalt en krijgt voor elke teruggeleverde kWh een terugleververgoeding, eventueel min terugleverkosten. Daarvoor moet de meter beide richtingen apart vastleggen. In de uitleg over het einde van de salderingsregeling staat wat dat in het algemeen voor je rekening betekent.
Wie met een oude meter met zonnepanelen nu nog voordeel heeft, verliest dat voordeel straks hoe dan ook. Kassa citeert Energievergelijk.nl, dat vorig jaar berekende dat huishoudens met zonnepanelen met een slimme of digitale meter meer betalen: van ongeveer 100 euro per jaar bij 1.000 kWh teruglevering tot 1.345 euro per jaar bij 10.000 kWh. Dat is een inschatting van een vergelijkingssite, geen vaststaand bedrag. Het laat wel zien waarom een deel van de bezitters van een oude meter de wissel liever uitstelt.
Wat er gebeurt als je het aanbod laat liggen
Volgens Boerakker benaderen netbeheerders klanten twee keer. Neem je het aanbod aan, dan is de wissel kosteloos. Solar Magazine schreef in augustus dat je daarvoor binnen zes weken na de brief een afspraak moet maken; wie later plant, kan plaatsingskosten krijgen. Hoe hoog die zijn, staat niet in de bronnen. De Rijksoverheid meldt dat ook wie zelf eerder dan de brief om een nieuwe meter vraagt, kosten betaalt.
Komt er geen afspraak, dan draagt de netbeheerder het dossier over aan de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur (RDI). Dat is volgens Boerakker al meerdere duizenden keren gebeurd. Een boete volgt niet automatisch: de RDI stuurt eerst een herinnering en biedt telefonische hulp. Helpt dat niet, dan kan de RDI een last onder dwangsom opleggen. Volgens Solar Magazine en Kassa controleert de RDI daarna elke drie weken of de overtreding voortduurt.
| Situatie | Per constatering | Maximaal (3 keer) |
|---|---|---|
| Zonder zonnepanelen | 100 euro | 300 euro |
| Met zonnepanelen | 550 euro | 1.650 euro |
Het hogere bedrag voor huishoudens met zonnepanelen hangt samen met de terugdraaiende meter. Betalen ontslaat je niet van de plicht om mee te werken. Wie blijft weigeren, kan volgens Solar Magazine een nieuwe last onder dwangsom met hogere bedragen krijgen. Kassa noemt het maximum van drie keer voorlopig. Wie na een dwangsom alsnog een afspraak maakt, krijgt een tijdelijke stop op de handhaving tot de nieuwe meter hangt.
Digitale of slimme meter: wat je kiest
De wet verplicht een meter die afname en teruglevering apart telt, geen slimme meter. Je kunt kiezen tussen een digitale meter zonder communicatiemodule, waarbij je de standen zelf doorgeeft, en een slimme meter die de standen via een eigen telecomverbinding doorstuurt. Volgens Boerakker zijn beide even nauwkeurig en betrouwbaar, en kiezen de meeste klanten voor de slimme meter. De Rijksoverheid wijst op een derde route: een slimme meter met uitgeschakelde communicatie, waarbij je de standen jaarlijks zelf doorgeeft.
Voor een gewoon huishouden is het verschil vooral gemak. Met een slimme meter hoef je niets door te geven en kun je met een P1-apparaatje van volgens Boerakker een paar tientjes live zien wat je verbruikt en teruglevert. Met een digitale meter of een slimme meter zonder communicatie moet je de standen zelf noteren. In de kennisbank lees je hoe je de meterstanden van een slimme meter afleest.
Wat de meterwissel betekent voor een thuisbatterij
Een thuisbatterij die op het moment zelf moet beslissen of hij laadt of ontlaadt, heeft actuele gegevens nodig over wat je huis verbruikt en teruglevert. Dat gaat meestal via de P1-poort van een slimme meter of via een CT-klem in de meterkast. Waarom die poort ertoe doet, staat in ons artikel over de P1-poort en de thuisbatterij. Of een digitale meter zonder communicatiemodule een bruikbare P1-poort heeft, staat niet in de bronnen die wij lazen. Twijfel je, vraag het dan na bij je netbeheerder voordat je kiest.
Wie een thuisbatterij overweegt en nog een analoge meter heeft, doet er dus goed aan de wissel niet uit te stellen tot het laatste moment. Een draaischijfmeter heeft geen P1-poort, dus een batterij die daarop wil sturen, kan pas na de wissel goed worden ingesteld. Na 1 januari 2027 levert elke kWh die je teruglevert in plaats van zelf gebruikt bovendien minder op dan nu. De rekenregels veranderen ook door de nieuwe Energiewet; daarover gaat de kennisbankvraag wat de Energiewet verandert voor een thuisbatterij.
Rekenvoorbeeld met aannames
Neem een huishouden met zonnepanelen dat na de wissel en na het einde van salderen 2.100 kWh per jaar teruglevert. Energievergelijk.nl meldde op 1 oktober 2026 dat zelf gebruikte stroom het volle tarief van 26 tot 34 cent per kWh bespaart, terwijl terugleveren op een vast contract netto hooguit ongeveer 4 cent per kWh oplevert. Stel dat een thuisbatterij daarvan 1.500 kWh per jaar naar de avond verschuift en reken met 30 cent stroomprijs en 4 cent netto terugleververgoeding. Dan scheelt dat 1.500 x 26 cent, ongeveer 390 euro per jaar.
Dit is een rekenvoorbeeld met eigen aannames, geen garantie. Laadverliezen van de batterij, je eigen contract en de hoeveelheid zonnestroom die je overdag al zelf gebruikt, maken het bedrag lager of hoger. Op een dynamisch contract is de terugleververgoeding anders opgebouwd. Een batterij loont minder als je overdag zelf al veel van je zonnestroom gebruikt, of als je weinig teruglevert.
Wat je nu kunt doen
Heb je nog een meter met draaischijf, dan helpen deze stappen:
- Kijk of je een brief van je netbeheerder hebt gekregen en plan binnen zes weken een afspraak via de QR-code of de website.
- Kies bewust tussen een digitale en een slimme meter; voor batterijsturing via de P1-poort ligt een slimme meter het meest voor de hand.
- Geef tot de wissel je meterstanden zelf door, zodat je afrekening klopt.
- Ben je verhuisd of heb je geen brief gezien, neem dan zelf contact op met je netbeheerder of de RDI.
Wie ook over een thuisbatterij nadenkt, kan de wissel zien als eerste stap: met een meter die afname en teruglevering apart telt, zie je na een paar weken precies hoeveel stroom je teruglevert en op welke momenten. Dat is de beste basis om te bepalen of en hoe groot een batterij moet zijn. Is je teruglevering klein, dan kan het verstandiger zijn eerst je verbruik naar de middag te schuiven en pas daarna over opslag te beslissen.
Veelgestelde vragen
Moet ik mijn analoge meter laten vervangen?
Ja. De Energiewet schrijft sinds 1 januari 2026 voor dat ongeschikte meters bij kleinverbruikers worden vervangen. Je krijgt in 2026 of 2027 een brief van je netbeheerder. Wie op tijd een afspraak maakt, betaalt niets voor de wissel.
Wat gebeurt er als ik de brief negeer?
Na zes weken zonder afspraak meldt de netbeheerder je adres bij de RDI. Die stuurt eerst een herinnering. Daarna kan een last onder dwangsom volgen: 550 euro per constatering met zonnepanelen (maximaal 1.650 euro) en 100 euro zonder (maximaal 300 euro). Betalen ontslaat je niet van de plicht.
Moet het een slimme meter zijn?
Nee. De wet vraagt een meter die afname en teruglevering apart telt. Een digitale meter zonder communicatiemodule mag ook; dan geef je de standen zelf door. Een slimme meter met uitgeschakelde communicatie is een derde mogelijkheid.
Wat heeft de meter met een thuisbatterij te maken?
Een thuisbatterij stuurt op actuele gegevens over verbruik en teruglevering, meestal via de P1-poort van een slimme meter of via een CT-klem. Een analoge meter levert die gegevens niet en telt teruglevering niet apart, wat na 1 januari 2027 nodig is voor de afrekening.
Ik heb nog geen brief gekregen. Krijg ik dan een boete?
Volgens Netbeheer Nederland niet. Netbeheerders verdelen de wissels over 2026 en 2027 en benaderen klanten twee keer. Tot de wissel geef je je meterstanden zelf door. Ben je verhuisd, neem dan zelf contact op met je netbeheerder.
Bronnen en controle
- Solar Magazine, Meterwissel na einde salderingsregeling: 'Ga in op het aanbod zodra het komt' (31 oktober 2026), geraadpleegd 31 oktober 2026. Gebruikt voor het aantal resterende meters, de planning, de procedure, de keuze tussen digitale en slimme meter en de uitspraken van Tim Boerakker
- Solar Magazine, Boete tot 1.650 euro voor zonnepaneelbezitter die digitale meter blijft weigeren (25 augustus 2026), geraadpleegd 31 oktober 2026. Gebruikt voor de termijn van zes weken, de RDI-procedure, de dwangsombedragen en de grens van 3 x 80 ampère
- Kassa (BNNVARA), Tot 1650 euro boete: dit gebeurt als je je analoge energiemeter niet laat vervangen (15 juli 2026), geraadpleegd 31 oktober 2026. Gebruikt voor de digitale eenrichtingsmeters, de brief met QR-code en de berekening van Energievergelijk.nl
- Rijksoverheid, Mag ik een slimme meter weigeren?, geraadpleegd 31 oktober 2026. Gebruikt voor de keuze tussen digitale meter en slimme meter met uitgeschakelde communicatie en de kosten bij eerdere vervanging
- Energievergelijk.nl, Terugleververgoedingen stijgen in 2027: deze 5 leveranciers betalen het meest (1 oktober 2026), geraadpleegd 31 oktober 2026. Gebruikt voor het einde van salderen per 1 januari 2027 en de bedragen voor zelfverbruik en teruglevering in het rekenvoorbeeld
Controletoelichting: Het aantal van ongeveer 400.000 meters is een schatting van Netbeheer Nederland zoals weergegeven door Solar Magazine. De dwangsombedragen komen uit Solar Magazine en Kassa; Kassa noemt het maximum van drie keer voorlopig. De hoogte van plaatsingskosten bij een late afspraak staat in geen van de bronnen. De meerkosten van 100 tot 1.345 euro per jaar zijn een berekening van Energievergelijk.nl, aangehaald door Kassa. Het rekenvoorbeeld gebruikt eigen aannames (2.100 kWh teruglevering, 1.500 kWh verschoven door een batterij, 30 cent stroomprijs, 4 cent netto terugleververgoeding) en negeert laadverliezen.
Past een thuisbatterij bij jou?
Doe de gratis scan in 2 minuten en ontvang advies op basis van je verbruik en opwek.