# Kun je je huis in Nederland helemaal van het stroomnet afkoppelen? | ThuisBatterijCheck

URL: https://thuisbatterijcheck.com/kennisbank/huis-van-het-stroomnet-afkoppelen/

> Een woning zonder stroomaansluiting mag, maar met panelen en een thuisbatterij kom je de winter niet door. Wat je bespaart en waarom terug lastig is.

**In het kort:** Het mag: volgens de rijksregels voor bouwen is een woning niet verplicht een elektriciteitsvoorziening te hebben, en je netbeheerder kan een bestaande aansluiting verwijderen. In de praktijk loont het bijna nooit. Tien zonnepanelen leveren op een decemberdag volgens Milieu Centraal maar 2,5 kWh, een thuisbatterij overbrugt geen maanden, en zonder aansluiting verlies je de vermindering energiebelasting van 628,96 euro per jaar, meer dan de netbeheerkosten die je bespaart. Wie later terug wil, betaalt opnieuw voor een aansluiting en kan in congestiegebieden lang moeten wachten.

## Mag het wettelijk: geen stroomaansluiting hebben?

De bouwregels verbieden het niet. Het Informatiepunt Leefomgeving (IPLO), dat de rijksregels voor bouwen uitlegt, schrijft over nieuwbouw letterlijk: "Het is niet verplicht een elektriciteitsvoorziening te hebben." Er staan ook geen eisen in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) over hoeveel stopcontacten of groepen er moeten zijn. Wie bouwt, mag dus een woning neerzetten zonder kabel naar het openbare net.

Heb je wel een elektriciteitsvoorziening, dan gelden de eisen uit artikel 4.199 en 3.106 van het Bbl. De installatie moet dan voldoen aan de veiligheidsnorm NEN 1010 voor laagspanning. IPLO zegt daarbij dat die eisen ook gelden voor een eigen stroomvoorziening, niet alleen voor een installatie die aan het distributienet hangt. Een off-grid huis met zonnepanelen, batterij en omvormer moet dus net zo veilig zijn aangelegd als een gewone meterkast. De IPLO-pagina gaat over nieuwbouw; voor een bestaande woning die je wilt afkoppelen hebben we geen aparte regel gevonden die het verbiedt, maar check bij je gemeente of je omgevingsplan iets zegt.

Wil je een bestaande aansluiting laten weghalen, dan kan dat. De ACM schrijft dat netbeheerders ook elektriciteitsaansluitingen verwijderen, en dat je zelf bij je netbeheerder naar de kosten moet vragen. Liander zegt in zijn voorwaarden voor het verwijderen van een aansluiting dat de kosten afhangen van het soort aansluiting, en dat er een toeslag geldt als je het binnen 10 werkdagen wilt. De bedragen staan in een aparte tarieventabel, die we niet hebben kunnen inzien.

## Kan het technisch met zonnepanelen en een thuisbatterij?

Technisch kan een huis los van het net draaien, maar niet met een gewone thuisbatterij en een gewoon dak vol panelen. Het probleem is de winter. Milieu Centraal rekent voor dat 10 zonnepanelen op een gemiddelde junidag zo'n 15 kWh opwekken en op een gemiddelde decemberdag maar 2,5 kWh. Over een jaar is dat ongeveer 3.500 kWh, ongeveer wat een gemiddeld huishouden in een rijtjeshuis verbruikt. Op papier sta je dan quitte, maar alleen als je de zomeroverschotten maanden kunt bewaren.

Een rekenvoorbeeld laat zien hoe groot dat gat is. De aannames zijn van ons: een verbruik van 3.500 kWh per jaar, gelijk verdeeld over het jaar, dus zo'n 9,6 kWh per dag. In december leveren de 10 panelen volgens Milieu Centraal 2,5 kWh per dag. Dan kom je elke dag ongeveer 7 kWh tekort, en over de hele maand ruim 220 kWh. Milieu Centraal noemt 6 kWh als capaciteit van een gemiddelde thuisbatterij. Alleen het tekort van december is dus al zo'n 37 keer die batterij, en november en januari komen er nog bij. In werkelijkheid verbruik je in de winter meestal meer dan gemiddeld, waardoor het gat eerder groter is dan kleiner.

Een batterij die 37 keer zo groot is, lost het probleem ook niet netjes op. Hij moet in de zomer vol worden en dan maanden blijven staan tot de winter, terwijl hij in de zomer elke dag al vol zit. Milieu Centraal is er duidelijk over: ook met een thuisbatterij ben je niet zelfvoorzienend in stroom en heb je nog steeds een aansluiting op het net nodig. Hoe ver je met een batterij wel komt, lees je in [of je met een thuisbatterij volledig zelfvoorzienend kunt worden](https://thuisbatterijcheck.com/kennisbank/kan-ik-met-een-thuisbatterij-volledig-zelfvoorzienend-worden/).

## Wat doen mensen die het toch proberen?

Solar Magazine sprak in oktober 2023 met Guus Luppens van het Vlaamse installatiebedrijf Pull the Plug, dat systemen met zonnepanelen en batterijen bouwt. Zijn ervaring: voor volledige onafhankelijkheid heb je heel veel zonnepanelen en een heel grote batterij nodig, en dat kunnen de meeste mensen niet betalen. Zelfs met zo'n groot systeem red je het volgens hem in de winter niet, of je moet flink inleveren op comfort. In de zomer blijft er juist groene stroom onbenut liggen zodra de batterijen vol zijn.

Sommige installateurs vullen dat wintergat op met een diesel- of gasaggregaat. Luppens noemt dat in hetzelfde artikel "absurd" en zeer belastend voor milieu en klimaat. Zijn eigen bedrijf houdt bij zijn projecten standaard een netaansluiting aan, met hooguit een noodfunctie voor als het net uitvalt. Over volledig off-grid zegt hij: "Dit is in bijna geen enkel geval de beste oplossing." Het gaat om Vlaanderen, maar de natuurkunde van zon in december is in Nederland niet anders. Hoe een aggregaat zich verder verhoudt tot een batterij, staat in [thuisbatterij of generator](https://thuisbatterijcheck.com/blog/artikelen/thuisbatterij-vs-generator/).

## Wat bespaar je als je de aansluiting opzegt?

Minder dan je zou denken, en misschien zelfs niets. Zonder aansluiting betaal je geen netbeheerkosten meer. Volgens een overzicht van vergelijkingssite Keuze.nl zijn die voor een standaard stroomaansluiting tot en met 3x25A in 2026 ongeveer 445 tot 500 euro per jaar, afhankelijk van de netbeheerder: 476,76 euro bij Stedin, 478,04 euro bij Liander en 475,84 euro bij Enexis. Die bedragen zijn volgens de site inclusief meettarief en btw. Daar komen de vaste leveringskosten van je energieleverancier nog bij, die per contract verschillen.

Daar staat iets tegenover dat je ook kwijtraakt. De vermindering energiebelasting, vaak heffingskorting genoemd, is volgens de ANWB in 2026 628,96 euro per jaar en geldt per elektriciteitsaansluiting. Zeg je de aansluiting op, dan vervalt die korting. Je betaalt dan natuurlijk ook geen energiebelasting meer over stroom die je van het net haalt, want die haal je niet meer.

| Post per jaar (2026) | Bedrag | Bron |
| --- | --- | --- |
| Netbeheerkosten stroom, Liander, 3x25A | 478,04 euro | Keuze.nl |
| Vermindering energiebelasting per aansluiting | 628,96 euro | ANWB |
| Verschil (eigen berekening) | ongeveer 150 euro in het voordeel van de aansluiting |  |

Voor iemand die bijna niets van het net afneemt, valt de rekensom dus vreemd uit: de belastingkorting is groter dan de netbeheerkosten. Na aftrek van de vaste leveringskosten van je leverancier blijft er per jaar weinig of niets over om te besparen. Dat is een eigen berekening met de bedragen hierboven; je eigen jaarafrekening laat zien hoe het bij jou precies uitkomt. Wat wel overblijft, is de stroom die je echt nog afneemt, en precies die winterstroom kun je zonder net niet missen.

## Waarom terugkomen op het net duur en traag kan zijn

De grootste valkuil zit in de terugweg. Wie zijn aansluiting laat weghalen en later toch weer stroom van het net wil, vraagt een nieuwe aansluiting aan. De ACM publiceert de maximale eenmalige aansluitvergoeding voor 2026, exclusief btw en inclusief 25 meter kabel. Voor een kleine aansluiting tot en met 3x25A is dat 1.373,50 euro bij Liander, 1.502 euro bij Enexis en 1.797 euro bij Stedin. Daar komen de kosten van het verwijderen van de oude aansluiting nog bij.

Geld is niet eens het grootste probleem. Volgens de ACM moet de netbeheerder je na het accepteren van de offerte zo snel mogelijk aansluiten, maar voor kleine stroomaansluitingen geldt alleen een "redelijke aansluittermijn", zonder vast aantal weken. In gebieden met netcongestie kun je moeten wachten tot er weer ruimte is. Solar Magazine meldde op 2 juni 2026 dat bij Liander 7.300 huishoudens en kleine bedrijven langer wachten dan ze willen op een nieuwe of zwaardere aansluiting, en dat de wachttijd in sommige gevallen oploopt tot 3 jaar.

Hoe dat in de praktijk uitpakt, liet de NOS in februari 2026 zien. Een gezin in Hillegom vroeg in juli 2024 een aansluiting aan voor een nieuwbouwhuis en hoorde in december 2025 dat dat voorlopig niet kon; de aansluiting stond gepland voor september 2027. De advocaten van Liander voerden in de rechtszaak aan dat netbeheerders sinds de nieuwe Energiewet van 1 januari 2026 niet meer direct hoeven aan te sluiten als er geen netcapaciteit is. De eigenaar wilde in de tussentijd een dieselaggregaat plaatsen. Een aansluiting opgeven is dus een beslissing die je in delen van het land niet zomaar terugdraait. Wat netcongestie is, staat in [wat netcongestie is en of een thuisbatterij helpt](https://thuisbatterijcheck.com/kennisbank/wat-is-netcongestie-en-kan-een-thuisbatterij-helpen/).

## Wat je wel kunt doen voor meer onafhankelijkheid

Wie onafhankelijker wil worden van het net, haalt meer uit een aansluiting houden en minder afnemen. Een thuisbatterij verschuift zonnestroom van de middag naar de avond, wat in het voorjaar, de zomer en het najaar veel scheelt. Wil je dat het licht aanblijft als het net uitvalt, dan heb je een batterij met noodstroomfunctie nodig. Dat is een andere vraag dan off-grid wonen, en die wordt uitgelegd in [of een thuisbatterij als noodstroom kan dienen](https://thuisbatterijcheck.com/kennisbank/kan-een-thuisbatterij-als-noodstroomvoorziening-dienen/).

Een paar stappen helpen om te bepalen hoe ver je zelf wilt gaan:

- Zoek op je jaarafrekening je netbeheerkosten, vaste leveringskosten en de vermindering energiebelasting op.

- Kijk in je slimme meter of app hoeveel kWh je in december en januari van het net haalt.

- Vraag je netbeheerder wat verwijderen en later opnieuw aansluiten kost, en of er in je wijk een wachtlijst is.

- Laat een off-grid installatie altijd door een installateur aanleggen volgens NEN 1010.

Als beslisregel: houd je aansluiting, tenzij je op een plek woont waar geen net ligt en een nieuwe kabel duurder is dan een eigen systeem met een flinke winterreserve. Voor een gewoon huis in een woonwijk levert afkoppelen geen besparing op, ben je in de winter afhankelijk van een aggregaat en loop je het risico dat je jarenlang niet terug kunt.

## Veelgestelde vragen

### Is een stroomaansluiting verplicht voor een woning in Nederland?
Nee. Het Informatiepunt Leefomgeving schrijft over nieuwbouw dat het niet verplicht is een elektriciteitsvoorziening te hebben. Heb je er wel een, ook een eigen systeem met zonnepanelen en batterij, dan moet die voldoen aan NEN 1010.

### Kan ik met zonnepanelen en een thuisbatterij off-grid wonen?
Voor een gewoon huishouden niet. Tien panelen leveren op een decemberdag volgens Milieu Centraal ongeveer 2,5 kWh, terwijl een gemiddelde thuisbatterij 6 kWh opslaat. In ons rekenvoorbeeld is het tekort in december alleen al ruim 220 kWh. Milieu Centraal zegt dat je ook met een thuisbatterij een netaansluiting nodig hebt.

### Wat bespaar ik als ik mijn stroomaansluiting opzeg?
Je betaalt geen netbeheerkosten meer, in 2026 ongeveer 476 tot 478 euro per jaar bij de grote netbeheerders volgens Keuze.nl. Je verliest wel de vermindering energiebelasting van 628,96 euro per aansluiting. Daardoor blijft er na de vaste leveringskosten weinig of niets over.

### Wat kost het om later weer aangesloten te worden?
De ACM noemt voor 2026 een maximale eenmalige aansluitvergoeding van 1.373,50 euro bij Liander, 1.502 euro bij Enexis en 1.797 euro bij Stedin, exclusief btw en inclusief 25 meter kabel. In gebieden met netcongestie kan de wachttijd volgens Liander oplopen tot 3 jaar.

### Is een batterij met noodstroom niet een betere oplossing?
Voor wie bang is voor stroomuitval wel. Je houdt de aansluiting en de batterij voedt bij een storing een of meer groepen in huis. Niet elke thuisbatterij kan dat; je hebt een systeem met noodstroomfunctie nodig.

## Bronnen

- [IPLO: Installaties voor gas en elektra, regels bij nieuwbouw](https://iplo.nl/regelgeving/regels-voor-activiteiten/technische-bouwactiviteit/nieuwbouw/rijksregels/installaties-gas-elektra/), geraadpleegd 24 oktober 2026. Gebruikt voor het ontbreken van een verplichte elektriciteitsvoorziening, artikel 4.199 en 3.106 Bbl en NEN 1010, ook voor een eigen stroomvoorziening.
- [ACM: Aansluiting op elektriciteitsnet en gasnet](https://www.acm.nl/nl/energie/elektriciteit-en-gas/netbeheer/aansluiting-op-elektriciteitsnet-en-gasnet), geraadpleegd 24 oktober 2026. Gebruikt voor het verwijderen van aansluitingen, de redelijke aansluittermijn, wachten bij congestie en de maximale eenmalige aansluitvergoedingen 2026.
- [Liander: Aanvullende voorwaarden verwijderen aansluiting](https://liander.nl/-/media/files/tarieven/consument/aanvullende-voorwaarden/aansluitingen-aanvullende-voorwaarden-verwijderen-aansluiting.pdf), geraadpleegd 24 oktober 2026. Gebruikt voor de kosten afhankelijk van het soort aansluiting en de toeslag bij verwijderen binnen 10 werkdagen.
- [Milieu Centraal: Thuisbatterij, zonne-energie opslaan](https://www.milieucentraal.nl/energie-besparen/zonnepanelen/thuisbatterij-zonne-energie-opslaan/), geraadpleegd 24 oktober 2026. Gebruikt voor de opwek in juni en december, de jaaropbrengst van 10 panelen, de gemiddelde batterij van 6 kWh en dat je een netaansluiting nodig blijft hebben.
- [Solar Magazine: Kan het duurzame gebouw van de toekomst offgrid gaan? (9 oktober 2023)](https://solarmagazine.nl/nieuws-zonne-energie/i35500/kan-het-duurzame-gebouw-van-de-toekomst-offgrid-gaan), geraadpleegd 24 oktober 2026. Interview over Vlaanderen. Gebruikt voor de ervaringen van Pull the Plug met off-grid, de winter en aggregaten.
- [ANWB: Tarieven energiebelasting in 2026](https://www.anwb.nl/huis/energie/energiebelasting), geraadpleegd 24 oktober 2026. Gebruikt voor de vermindering energiebelasting van 628,96 euro per elektriciteitsaansluiting.
- [Keuze.nl: Netbeheerkosten](https://www.keuze.nl/energie/netbeheerkosten), geraadpleegd 24 oktober 2026. Vergelijkingssite. Gebruikt voor de netbeheerkosten stroom 2026 per netbeheerder, volgens de site inclusief meettarief en btw.
- [Solar Magazine: Liander, 7.300 consumenten en mkb'ers op wachtlijst voor stroomaansluiting (2 juni 2026)](https://solarmagazine.nl/nieuws-zonne-energie/i43903/liander-7-300-consumenten-en-mkb-ers-op-wachtlijst-voor-stroomaansluiting), geraadpleegd 24 oktober 2026. Gebruikt voor de wachtlijst en de wachttijd tot 3 jaar.
- [NOS: Nieuw huis, maar geen stroom: Liander en eigenaar eindigen in rechtszaal (3 februari 2026)](https://nos.nl/l/2600820), geraadpleegd 24 oktober 2026. Gebruikt voor het voorbeeld uit Hillegom en het standpunt van Liander over de Energiewet.
- Controletoelichting: Het dagelijkse tekort van ongeveer 7 kWh, het decembertekort van ruim 220 kWh, de factor 37 ten opzichte van een batterij van 6 kWh en het verschil van ongeveer 150 euro tussen heffingskorting en netbeheerkosten zijn eigen berekeningen op basis van de genoemde bronnen. Het gelijk verdeelde verbruik van 3.500 kWh per jaar is een eigen aanname. Het standpunt over de Energiewet is dat van de advocaten van Liander in een rechtszaak, geen uitspraak van de rechter. De netbeheerkosten komen van een vergelijkingssite en kunnen per netbeheerder en aansluiting afwijken; de kosten van het verwijderen van een aansluiting hebben we niet kunnen vinden.